Małżonkowie składają osobne wnioski o upadłość konsumencką, ale sąd może później połączyć ich sprawy upadłościowe i wyznaczyć jednego syndyka. Taką możliwość przewiduje art. 215 ust. 5 Prawa upadłościowego. Połączenie wymaga decyzji sądu i nie następuje automatycznie z powodu pozostawania w małżeństwie.
Każde z małżonków pozostaje odrębnym dłużnikiem. Osobno ocenia się jego niewypłacalność, zakres zobowiązań, możliwości spłaty i warunki oddłużenia. Ogłoszenie upadłości tylko przez męża albo żonę nie umarza automatycznie zobowiązań drugiej osoby.
Czy małżonkowie mogą złożyć jeden wspólny wniosek o upadłość?
Nie ma jednego wniosku, który zastępowałby wnioski obojga małżonków. Każde z nich przedstawia własny wykaz majątku, spis wierzycieli, informacje o przychodach i kosztach utrzymania oraz okoliczności uzasadniające upadłość. Sąd musi ustalić podstawy ogłoszenia upadłości w odniesieniu do każdej osoby.
Wnioski można przygotowywać równolegle. Warto wskazać w nich, że współmałżonek również wystąpił albo zamierza wystąpić o upadłość, oraz podać znaną sygnaturę jego sprawy. Ułatwia to przedstawienie wspólnych zobowiązań i sytuacji majątkowej. Nie zapewnia jednak wydania obu postanowień tego samego dnia.
Sam fakt zadłużenia rodziny nie wystarcza do ogłoszenia upadłości każdej osoby. Trzeba ustalić, kto odpowiada za konkretne zobowiązania i czy każde z małżonków jest niewypłacalne. Podstawy całej procedury opisuję w przewodniku po upadłości konsumenckiej krok po kroku.
Kiedy sąd może połączyć sprawy upadłościowe małżonków?
Po ogłoszeniu upadłości obojga małżonków ich sprawy mogą zostać połączone do łącznego rozpoznania. Art. 215 ust. 5 wprost wymienia małżonków wśród upadłych, których sprawy sąd może połączyć, jeżeli uzna to za uzasadnione. Przepis stosuje się odpowiednio także w postępowaniu konsumenckim, z uwzględnieniem jego odrębności.
Nieaktualne jest zatem twierdzenie, że przepisy zawsze wykluczają połączenie spraw po ogłoszeniu upadłości. Nie można również zakładać, że samo małżeństwo zobowiązuje sąd do ich połączenia. Potrzebę wspólnego prowadzenia spraw należy uzasadnić konkretnymi okolicznościami.
W piśmie dotyczącym połączenia warto wskazać:
- dane obojga upadłych i sygnatury prowadzonych postępowań;
- wspólnych wierzycieli, kredyty oraz inne powiązania zobowiązań;
- majątek wspólny i rozliczenia wymagające uzgodnienia między sprawami;
- czynności, które można sprawniej przeprowadzić łącznie.
Takie uzasadnienie wyjaśnia sądowi cel połączenia. Nie zastępuje odrębnych wniosków o ogłoszenie upadłości ani dokumentów wymaganych od każdego dłużnika.
Czy małżonkowie mogą mieć jednego syndyka?
Tak. W połączonych sprawach sąd może wyznaczyć jednego syndyka. Jest to możliwość, a nie obowiązek ani uprawnienie małżonków do samodzielnego wyboru syndyka. Prowadzenie spraw przez tę samą osobę może ułatwić obieg dokumentów i rozliczenie wspólnych zobowiązań.
| Zagadnienie | Skutek połączenia spraw |
|---|---|
| Prowadzenie czynności | Możliwa jest ich koordynacja i wyznaczenie jednego syndyka. |
| Majątek i wierzytelności | Zachowują odrębność właściwą każdemu upadłemu; połączenie nie tworzy jednej wspólnej masy dla wszystkich długów. |
| Wspólne zobowiązanie | Rozliczenia muszą uwzględniać zaspokojenie wierzyciela także w drugiej sprawie. |
| Oddłużenie | Warunki ocenia się indywidualnie dla każdego małżonka. |
| Koszty | Połączenie nie gwarantuje obniżenia kosztów o połowę. O ich rozliczeniu decydują właściwe przepisy i sąd. |
Art. 215 przewiduje odrębne rozliczenia dla każdego upadłego. W sprawie konsumenckiej trzeba przy tym uwzględniać jej tryb, ponieważ część ogólnych przepisów o listach wierzytelności i planach podziału jest zastępowana szczególnymi rozwiązaniami konsumenckimi.
Co dzieje się z majątkiem wspólnym małżonków?
Jeżeli przed ogłoszeniem upadłości istniała wspólność majątkowa, ogłoszenie upadłości jednego małżonka powoduje powstanie rozdzielności z mocy prawa. Dotychczasowy majątek wspólny co do zasady wchodzi do jego masy upadłości, a jego podział jest niedopuszczalny. Drugi małżonek może dochodzić wierzytelności z tytułu udziału w tym majątku.
Jeżeli następnie upadłość zostaje ogłoszona wobec drugiego małżonka, trzeba uwzględnić tę wierzytelność w rozliczeniach jego postępowania. Może on mieć także własny majątek osobisty oraz dochody podlegające zasadom dotyczącym masy upadłości. Nie należy więc zakładać, że jego masa zawsze ograniczy się wyłącznie do roszczenia wobec pierwszej masy.
Nie można automatycznie wpisać połowy wspólnego mieszkania do każdej z dwóch mas. Znaczenie mają ustrój majątkowy, kolejność postanowień, wcześniejsze umowy i ewentualne rozliczenia. Połączenie spraw nie zmienia reguł z art. 124–126 Prawa upadłościowego. Szczegóły, w tym skuteczność intercyzy, opisuje poradnik upadłość konsumencka a majątek wspólny małżonków.
Wspólny kredyt a upadłość tylko jednego małżonka
Jeżeli małżonkowie odpowiadają za kredyt solidarnie, ogłoszenie upadłości jednego z nich nie oznacza, że odpowiedzialność drugiego ogranicza się do połowy zadłużenia. Wierzyciel może nadal dochodzić od drugiego współdłużnika należności w granicach jego odpowiedzialności, z uwzględnieniem otrzymanych już spłat.
Ustalenie planu spłaty i oddłużenie jednego małżonka nie odbierają wierzycielowi praw wobec współdłużników i poręczycieli. Wynika to m.in. z art. 49115 ust. 5 Prawa upadłościowego. Z drugiej strony wierzyciel nie może uzyskać wielokrotnego zaspokojenia tego samego długu tylko dlatego, że uczestniczy w dwóch postępowaniach.
Przykład: jeżeli oboje małżonkowie są solidarnymi kredytobiorcami, upadłość męża nie uwalnia żony od zobowiązania wobec banku. Jej ewentualna upadłość wymaga osobnego wniosku i oceny jej sytuacji. Więcej wyjaśnień znajdziesz w artykule o upadłości konsumenckiej współkredytobiorcy.
Samo zawarcie małżeństwa nie oznacza natomiast, że każda umowa podpisana przez jedną osobę czyni drugą współkredytobiorcą. Zakres odpowiedzialności trzeba ustalić na podstawie umowy i przepisów, niezależnie od skutków upadłości dla wspólnego majątku.
Czy małżonkowie mają wspólny plan spłaty wierzycieli?
Połączenie spraw nie tworzy jednego rodzinnego planu spłaty. Sąd indywidualnie ocenia możliwości zarobkowe każdej osoby, konieczne koszty utrzymania, osoby pozostające na jej utrzymaniu, wysokość niezaspokojonych zobowiązań i pozostałe ustawowe przesłanki. Raty oraz czas spłaty mogą być różne.
We wspólnym gospodarstwie domowym trzeba spójnie wykazać rzeczywiste wydatki. Jeżeli miesięczny czynsz wynosi 2400 zł, nie należy przedstawiać go jako dwóch niezależnych wydatków po 2400 zł. Należy wyjaśnić, kto go pokrywa i w jakiej części, oraz wykazać pozostałe potrzeby rodziny. Samo mechaniczne podzielenie wszystkich kosztów na pół również może nie odpowiadać rzeczywistej sytuacji.
Zasady ustalania raty i okresu spłat omawiam osobno: ile wynosi rata planu spłaty oraz ile trwa plan spłaty wierzycieli.
Jak przygotować sprawy obojga małżonków?
- Ustal długi każdej osoby. Oddziel zobowiązania własne, wspólne, poręczenia i zabezpieczenia na cudzym majątku. Przy odpowiedzialności solidarnej nie dziel długu automatycznie na połowy.
- Uporządkuj majątek. Zbierz dokumenty nabycia, umowę majątkową, orzeczenia dotyczące rozdzielności oraz informacje o hipotekach.
- Przygotuj spójny budżet. Wykaż przychody, koszty wspólnego gospodarstwa i indywidualne potrzeby każdego małżonka.
- Opisz powiązania postępowań. Podaj znane sygnatury i poinformuj o wcześniejszym ogłoszeniu upadłości współmałżonka.
- Oceń zasadność połączenia. Po ogłoszeniu obu upadłości wskaż sądowi konkretne okoliczności przemawiające za łącznym rozpoznaniem.
Najczęstsze pytania
Czy oboje małżonkowie muszą ogłaszać upadłość?
Nie. Każde z nich wymaga osobnej oceny. Upadłość jednej osoby może jednak wpłynąć na wspólny majątek, a jej oddłużenie nie usuwa automatycznie odpowiedzialności drugiego małżonka za wspólne zobowiązania.
Czy sąd musi połączyć sprawy męża i żony?
Nie. Może je połączyć, jeżeli uzna to za uzasadnione. Warto wskazać konkretne powiązania majątkowe, wspólnych wierzycieli i czynności, których wspólne prowadzenie usprawni postępowania.
Czy połączenie spraw oznacza zawsze jednego syndyka?
Nie. Art. 215 przewiduje możliwość wyznaczenia jednego syndyka, ale rozstrzyga o tym sąd. Nie wynika to automatycznie z samego małżeństwa ani ze złożenia dwóch wniosków.
Czy małżonkowie otrzymają takie same raty planu spłaty?
Nie ma takiej gwarancji. Sąd ocenia sytuację każdego upadłego oddzielnie, z uwzględnieniem rzeczywistych kosztów wspólnego gospodarstwa domowego.
Podstawa prawna: art. 124–126, art. 215, art. 4912 i art. 49115 Prawa upadłościowego. Stan prawny: 21 września 2026 r. Starsze komentarze pod artykułem mogą odnosić się do wcześniejszych przepisów.
Jeżeli chcesz ocenić, jak przygotować powiązane sprawy małżonków, możesz skontaktować się z kancelarią.
Autor: adw. Michał Hajduk
Data publikacji: 18 stycznia 2015 r.
Ostatnia aktualizacja: 21 września 2026 r.
Stan prawny: 21 września 2026 r.
A co się dzieje z odsetkami karnymi od momentu zaprzestania spłacania rat. Powiedzmy kredyt hipoteczny na milion zł. Ile się czeka na ogłoszenie upałości od momentu złożenia wniosku. Jeśli będą to np. 3 lata, to przez ten czas uzbiera się powiedzmy 100 000 zł odsetek. Czy one też zostają anulowane? Czy po ogłoszeniu upadłości dalej mam zobowiązania do spłaty? Jeśli Chodzi o współmałżonka. Zaciągnąłem kredyt hipoteczny na dwa mieszkania gdy nie byliśmy małżeństwem. Po kilku latach rozszerzyliśmy własność jednego z tych mieszkań o żonę. Jako kredytobiorca widnieje tylko jedna osoba. Czy w tej sytuacji, żona również będzie odpowiadała za moje zobowiązania, skoro kredyty zostały zaciągnięte przed ślubem? Czy rozwiązaniem jest cofnięcie własności tego jednego mieszkania aktem notarialnym? Bardzo proszę o pomoc.
„Odsetki karne” dzielą los kredytu, czyli zostaną umorzone po zakończeniu procesu upadłości konsumenckiej.
Na samo rozpoznanie wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej nie powinno się czekać dłużej jak dwa miesiące, niemniej nie ma tu sztywnej granicy czasowej.
Odpowiedzialność za Pana zobowiązanie przez żonę określają przepisy Kodeksu rodzonego i opiekuńczego oraz Kodeksu cywilnego. To czy będzie ponosiła za nie odpowiedzialność i w jakim zakresie zależy od okoliczności ich zaciągania, np. czy wyrażała na to zgodę, czy też nie. Jeżeli Pana zobowiązanie zaciągnięte było jeszcze przed zawarciem związku małżeńskiego, to nie widzę ku temu podstaw. Należy przy tym mieć na uwadze, że czym innym jest odpowiedzialność rzeczowa, a czym innym osobista.
Nie radzę teraz dokonywać żadnych rozporządzeń majątkiem, uznanie ich przez sąd za działanie z zamiarem pokrzywdzenia wierzyciela będzie stanowiło przeszkodę w ogłoszeniu upadłości konsumenckiej.
Nosze się z zamiarem ogłoszenia upadłości, przed ślubem wzielam kredyt na mieszkanie, w ktorym obecnie mieszka moja mama, ja z mazem i z dzieckiem mieszkam w mieszkaniu ktore maz kupil takze przed slubem nie mam rozdzielności majątkowej, dostalam wypowiedzenie umowy o prace a maz nie chce mi pomoc płacić rat, jak szybko przed zlozeniem wniosku o upadlosc pownnam zrobic rozdzielność.
W ogóle nie powinna Pani ustanawiać rozdzielności majątkowej. Samo ogłoszenie upadłości konsumenckiej skutkuje powstaniem rozdzielności majątkowej między małżonkami. Cały majątek wspólny (z pewnymi wyjątkami) wchodzi zaś do masy upadłości. Więcej na ten temat TUTAJ
Witam noszę się z zamiarem ogłoszenia upadłości.
Rozumiem że wraz z żoną musimy złożyć dwa oddzielne wnioski?
Mieszkania nie posiadamy – wynajmujemy.
Jak to jest z dokumentacją itd. Jakieś 5 lat temu wpadłem w dużą spiralę zadłużenia – teraz te zobowiązania poprzechodziły w różne firmy windykacyjne – nawet nie wiem co komu i ile tak naprawdę – jak to ogarnąć ? Czy na raporcie z BIK będzie to wszystko na bieżąco ?
Powinien Pan podać wszystkie informacje jakimi Pan dysponuje i może zdobyć. Jeżeli np. dług został sprzedany przez bank innemu podmiotowi to zawsze można wystosować pismo z zapytaniem na kogo dokonano cesji wierzytelności. Jeżeli nie da się tego ustalić to wskazuję Pan „pierwotnych” wierzycieli z jednoczesną informacją, że zgodnie z Pana wiedzą dług został sprzedany, ale nie był Pan w stanie ustalić komu. BIK nie koniecznie zawiera bieżące informację, co więcej niektórzy wierzyciele mogli nie ujawnić tam swoich wierzytelność względem Pana.
Witam
mam pytanie w latach 2007-2009prowadzilem dzielalnosc gospodarcza niestety nie udalo sie pozostaly dlugi okolo 150 tys. W roku 2010 wspolnie z zona podpisalismy notarjalnie rozdzielczosc majatkowa. Od 2009 roku pracuje i splacam dlugi u komornika nie sa towielkie kwoty bo nie zarabiam duzo. Nie posiadam zadnego majatku moje pytanie
– czy mam szanse na upadlosc
-czy moja zona tez bedzie brala ” udzial”
chce dodac ze w chwili obecnej jestesmy w separacji bez sadu
Jeżeli żona również odpowiada za długi, to żeby się z nich „oczyścić” również musi złożyć osobny wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej.
Co do Pana, to z uwagi na brak wcześniejszego złożenia wniosku o upadłość dla przedsiębiorców stąd może Pana wniosek o upadłość konsumencką oddalić, chyba że dojdzie do wniosku, iż za przeprowadzeniem postępowania przemawiają względy słuszności lub względy humanitarne. Dlatego też, musi Pan swój wniosek dodatkowo uzasadnić.
Witam,
Chciałabym zapytać o samą procedurę składania wniosku. W jakim momencie należy udać się do sądu ?
Jestem w trakcie rozwodu. Wspólnie z mężem mamy kredyt hipoteczny. Niestety mąż całkowicie przestał spłacać kredyty. Ja z uwagi na niewielkie zarobki nie jestem w stanie płacić rat kredytu ( dodatkowo dziecko jest na moim utrzymaniu ). Od roku mamy rozdzielność majątkową. Na chwilę obecną spłacam kredyt, zaciągnięty na jego firmę gdyż w umowie kredytowej widnieje jako poręczyciel.
Moje pytanie..
Czy o upadłość majątkową mogę się starać przed zajęciem domu przez wierzyciela ?
Wniosek o upadłość konsumencką można zgłosić dopiero w sytuacji zaistnienia stanu niewypłacalności, czyli dopiero gdy powstaną zaległości w spłacie kredytu (więcej na ten temat TUTAJ)
Witam,
Chcialabym oglosic upadlosc konsumencka. Maz nie wiedzial o zaciaganych przeze mnie zobowiazaniach i nie wyrazal na nie zgody. Maz ma gospodarke ktora zostala na niego przepisana przed slubem. Nie posiadamy rozdzielnosci majatkowej. Czy w przypadku mojej upadlosci maz moze stracic gospodarke?
Pozdrawiam
Beata
Jeżeli rzeczona gospodarka stanowi majątek osobisty męża, a wskazane okoliczności jej nabycia na to wskazują, to w razie ogłoszenie Pani upadłości konsumenckiej jest ona bezpieczna. Niemniej nie znam dokładniej sprawy, a co za tym idzie nie jestem w stanie dać Pani na to żadnych gwarancji.