Rozprawa przed sądem upadłościowym odbywa się obecnie zazwyczaj pod sam koniec postępowania. Z reguły poprzedza ona wydanie przez sąd rozstrzygnięcia w sprawie oddłużenia oraz ustalenia planu spłaty wierzycieli. Sąd może również wyznaczyć rozprawę w innych przypadkach, jeśli uzna to za zasadne. Niezależnie od celu, w jakim zostanie ona wyznaczona, perspektywa stawiennictwa przed sądem stanowi dla upadłego źródło znacznego stresu. To naturalne – formalność sali rozpraw i nieznajomość procedur mogą przytłaczać. Dlatego w niniejszym artykule krok po kroku wyjaśniam, jak wygląda przebieg rozprawy przed sądem upadłościowym, jakich pytań możesz się spodziewać i na co zwrócić szczególną uwagę. Taka wiedza pozwoli znacząco zminimalizować stres związany ze stawiennictwem przed sądem.

Spis treści:

1. Kiedy sąd upadłościowy wyznacza rozprawę?
2. Kto uczestniczy w rozprawie przed sądem upadłościowym?
3. Kto, gdzie siedzi na sali sądowej w sądzie upadłościowym?
4. Jak przebiega rozprawa przed sądem upadłościowym?
5. Ile trwa rozprawa przed sądem upadłościowym?
6. Jak przygotować się do rozprawy przed sądem upadłościowym?
7. O co pyta sąd upadłościowy podczas rozprawy?
8. Czy warto mieć pełnomocnika na rozprawie przed sądem upadłościowym?
9. Jak ubrać się na rozprawę upadłościową?
10. Czy upadły ma obowiązek wzięcia udziału w rozprawie?
11. Czy na rozprawie upadłościowej obecni są wierzyciele?

Kiedy sąd upadłościowy wyznacza rozprawę?

Aktualnie – od 24 marca 2020 r. – sąd upadłościowy nie przeprowadza już rozprawy przed ogłoszeniem samej upadłości konsumenckiej. Postanowienie o ogłoszeniu upadłości wydawane jest na posiedzeniu niejawnym.

Co do zasady przepisy prawa upadłościowego nie wymagają też, aby w toku samego postępowania upadłościowego odbyła się ani jedna rozprawa. Dlatego w praktyce zdarza się, że upadły w toku całej procedury nawet nie postawi stopy na sali rozpraw.

Sąd zazwyczaj wyznacza rozprawę bezpośrednio przed wydaniem postanowienia o planie spłaty wierzycieli i jego warunkach. Niemniej jednak nie ma takiego obowiązku, o ile upadły, syndyk lub wierzyciel nie złożą wniosku o przeprowadzenie rozprawy (art. 491(14) ust. 4 Prawa upadłościowego).

Ponadto sąd wyznacza rozprawę, jeżeli uzna to za konieczne, przed rozpoznaniem wniosków składanych w toku postępowania przez upadłego, syndyka lub wierzycieli. Przykładem może być sprawa sankcyjnego umorzenia postępowania upadłościowego z powodu niewydania syndykowi majątku i jego ukrywania, lub też sprawa wyłączenia z masy upadłości określonego składnika majątku.

Kto uczestniczy w rozprawie przed sądem upadłościowym?

W każdej rozprawie przed sądem upadłościowym z reguły uczestniczą:

1. sędzia,
2. protokolant,
3. syndyk,
4. upadły,
5. pełnomocnik upadłego, o ile został ustanowiony.

W rozprawach oczywiście mogą brać udział również wierzyciele i ich pełnomocnicy, chociaż w praktyce rzadko kiedy korzystają z tego prawa.

Kto, gdzie siedzi na sali sądowej w sądzie upadłościowym?

Na sali rozpraw w sądzie upadłościowym, z perspektywy osoby patrzącej na sędziego, miejsca są rozlokowane następująco:

upadły wraz z pełnomocnikiem zasiada po lewej stronie,

syndyk oraz wierzyciele i ich pełnomocnicy zajmują miejsce po prawej stronie.

Jak przebiega rozprawa przed sądem upadłościowym?

Sędzia kieruje rozprawą – otwiera ją, prowadzi, zamyka, udziela uczestnikom głosu, zadaje pytania, upoważnia do ich zadawania oraz ogłasza rozstrzygnięcia. Protokolant, pod jego nadzorem, sporządza protokół z przebiegu rozprawy.

Na salę rozpraw wchodzi się po wywołaniu sprawy, co formalnie rozpoczyna rozprawę. Zazwyczaj zajmuje się tym protokolant, który wychodzi z sali i informuje osoby oczekujące, że dana sprawa będzie teraz rozpoznawana. W niektórych sądach odbywa się to poprzez komunikat nadany z głośników znajdujących się przed salą.

Po wywołaniu sprawy sędzia sprawdza, czy wszyscy wezwani i zawiadomieni o terminie rozprawy stawili się oraz czy nie ma przeszkód do jej przeprowadzenia.

Następnie, po sprawdzeniu obecności, sędzia pyta, czy ktoś z uczestników zgłasza jakieś wnioski formalne oraz prosi o przedstawienie stanowiska w kwestii, której dotyczy rozprawa.

Po rozpatrzeniu ewentualnych wniosków formalnych sąd przystępuje do przesłuchania upadłego lub świadków, o ile byli wzywani. Osoba przesłuchiwana w pierwszej kolejności okazuje dowód osobisty lub inny dokument potwierdzający swoją tożsamość, a następnie staje przy mównicy znajdującej się na środku sali, bezpośrednio przed stołem sędziowskim.

Pytania w pierwszej kolejności zadaje sędzia. Następnie daje taką możliwość syndykowi oraz pełnomocnikowi upadłego, a także wierzycielom, którzy się stawili, i ich pełnomocnikom.

Po zakończeniu przesłuchania i przeprowadzeniu zgłoszonych dowodów sąd pyta jeszcze, czy ktoś z uczestników zgłasza jakieś wnioski formalne, a następnie, zamykając rozprawę, udziela głosu.

Przebieg rozprawy może się różnić w zależności od tego, jakiej konkretnie sprawy dotyczy. Powyżej został przedstawiony jej ogólny zarys. Ponadto rozprawa może odbywać się w trybie telekonferencji. Taką możliwość dają zwłaszcza sądy upadłościowe w Warszawie oraz w Lublinie (z siedzibą w Świdniku).

Ile trwa rozprawa przed sądem upadłościowym?

Z reguły rozprawy są planowane przez sąd na godzinę. Niemniej wszystko zależy od przedmiotu, którego dotyczy rozprawa upadłościowa. W praktyce najczęściej trwają one od 30 do 60 minut.

Planując sobie czas w dniu rozprawy należy brać pod uwagę, że w sądach często zdarzają się opóźnienia, które mogą wynosić od kilku minut do nawet godziny.

Jak przygotować się do rozprawy przed sądem upadłościowym?

Na rozprawie – nawet jeżeli posiada się pełnomocnika – należy stawić się osobiście i mieć przy sobie ważny dowód osobisty lub inny dokument potwierdzający swoją tożsamość.

Nieobecność może skutkować negatywnymi konsekwencjami, tj. brakiem możliwości przedstawienia swojego stanowiska i ustosunkowania się do okoliczności podnoszonych przez syndyka lub wierzycieli.

Przed rozprawą należy złożyć dokumenty, na które upadły chce się powoływać. Jest to o tyle istotne, że wszelkie pisma i dokumenty składane są obecnie wyłącznie w wersji elektronicznej przez system Krajowego Rejestru Zadłużonych. Tym samym sąd może odmówić przyjęcia dokumentów okazanych mu bezpośrednio na rozprawie.

Należy zebrać i usystematyzować informacje, które będą potrzebne podczas przesłuchania. W razie potrzeby można sporządzić notatki, którymi będzie można się posiłkować w toku rozprawy.

Dobrze jest też zaplanować i przygotować sobie odpowiedzi na tzw. „niewygodne pytania”.

O co pyta sąd upadłościowy podczas rozprawy?

Pytania sądu zawsze dotyczą przedmiotu rozprawy, a dokładniej okoliczności, które stanowią podstawę rozstrzygnięcia danej sprawy.

W przypadku rozprawy dotyczącej planu spłaty wierzycieli sąd zawsze pyta o:

1. historię powstawania zadłużenia (np. kiedy i w jakiej wysokości były zaciągane poszczególne pożyczki oraz kredyty, na co zostały przeznaczone otrzymane z tego tytułu środki, jak wyglądała kondycja finansowa w momencie ich zaciągania);

2. przyczyny zaistnienia stanu niewypłacalności (np. kiedy i z jakiego powodu została utracona płynność finansowa);

3. aktualną sytuację mieszkaniową, rodzinną, zawodową i zdrowotną;

4. wysokość miesięcznych przychodów oraz kosztów niezbędnego utrzymania upadłego i jego rodziny.

Czy warto mieć pełnomocnika na rozprawie przed sądem upadłościowym?

Rozprawa przed sądem upadłościowym stanowi bardzo istotny element całej procedury oddłużeniowej, który często decyduje o jej ostatecznym wyniku. Obecność pełnomocnika nie jest niezbędna, jednakże jego pomoc na pewno przyczyni się do sprawnego i bezproblemowego przebiegu rozprawy.

Profesjonalny pełnomocnik pomoże przygotować się do przesłuchania, zgromadzić i złożyć potrzebne dokumenty, a także niewątpliwie będzie stanowił wsparcie psychiczne w tak stresującym momencie.

Jak ubrać się na rozprawę upadłościową?

Do sądu należy ubrać się elegancko, schludnie i skromnie. Taki ubiór pomaga stworzyć pozytywne pierwsze wrażenie, świadcząc o powadze sprawy oraz szacunku dla sądu.

Najlepiej unikać ekstrawaganckich i zbyt swobodnych elementów ubioru, takich jak: krótkie spodenki, zbyt krótkie spódnice czy bluzki z głębokim dekoltem.

Czy upadły ma obowiązek wzięcia udziału w rozprawie?

Upadły nie ma obowiązku uczestniczenia w rozprawie wyznaczonej przez sąd upadłościowy.

Jednakże brak stawiennictwa oznacza brak możliwości przedstawienia swojego stanowiska i ustosunkowania się do okoliczności podnoszonych przez syndyka lub wierzycieli w toku rozprawy.

Czy na rozprawie upadłościowej obecni są wierzyciele?

Wierzyciele mają prawo do wzięcia udziału w rozprawie. Dlatego też są zawiadamiani przez sąd upadłościowy o jej terminie. Zwłaszcza jeżeli poprzedza ona wydanie rozstrzygnięcia dotyczącego planu spłaty wierzycieli.

Jednakże w praktyce rzadko kiedy się stawiają. Najczęściej poprzestają na złożeniu pisma, w którym przedstawiają swoje stanowisko, i to nie zawsze.

Jeżeli czeka Cię rozprawa przed sądem upadłościowym i szukasz profesjonalnej pomocy 
napisz do mnie maila na adres mh@kancelariamh.pl lub zadzwoń pod numer 601 153 747