Krótka odpowiedź: rozprawa przed sądem upadłościowym nie odbywa się w każdej sprawie o upadłość konsumencką. Przy ustalaniu planu spłaty lub rozstrzyganiu o oddłużeniu sąd przeprowadza ją, jeżeli upadły, syndyk albo wierzyciel złoży odpowiedni wniosek. O obowiązku osobistego stawiennictwa decyduje treść wezwania sądu. Przed terminem warto uporządkować historię zadłużenia, przychody, koszty utrzymania i dokumenty.
Jeżeli chcesz zobaczyć, gdzie rozprawa mieści się w całej procedurze, przeczytaj poradnik o upadłości konsumenckiej: warunki, koszty i kolejne etapy. Pomoże Ci uporządkować przygotowanie do wniosku i dalszego postępowania.
Perspektywa stawiennictwa przed sądem może wywoływać stres. Poniżej wyjaśniam, kiedy odbywa się rozprawa upadłościowa, jak przebiega, o co może zapytać sędzia i jak przygotować się do przedstawienia swojej sytuacji.
Spis treści
- Kiedy sąd upadłościowy wyznacza rozprawę?
- Kto uczestniczy w rozprawie przed sądem upadłościowym?
- Kto, gdzie siedzi na sali sądowej w sądzie upadłościowym?
- Jak przebiega rozprawa przed sądem upadłościowym?
- Ile trwa rozprawa przed sądem upadłościowym?
- Jak przygotować się do rozprawy przed sądem upadłościowym?
- O co pyta sąd upadłościowy podczas rozprawy?
- Czy warto mieć pełnomocnika na rozprawie przed sądem upadłościowym?
- Jak ubrać się na rozprawę upadłościową?
- Czy upadły ma obowiązek wzięcia udziału w rozprawie?
- Czy na rozprawie upadłościowej obecni są wierzyciele?
Kiedy sąd upadłościowy wyznacza rozprawę?
Wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej jest co do zasady rozpoznawany na posiedzeniu niejawnym (art. 27 Prawa upadłościowego). Nie oznacza to, że sąd nigdy nie może wysłuchać dłużnika lub wyznaczyć rozprawy, jeżeli wymaga tego konkretna sprawa.
Na etapie ustalania planu spłaty, umorzenia zobowiązań bez planu, warunkowego umorzenia albo odmowy oddłużenia art. 49114 ust. 4 przewiduje rozprawę, jeżeli wniosek o jej przeprowadzenie złoży upadły, syndyk lub wierzyciel. Bez takiego wniosku rozstrzygnięcie może zapaść na posiedzeniu niejawnym.
Odrębna zasada dotyczy zmiany lub uchylenia ustalonego już planu spłaty: w sprawach wymienionych w art. 49119 i 49120 sąd orzeka na rozprawie (art. 49120a).
| Etap sprawy | Zasada |
|---|---|
| Ogłoszenie upadłości | Co do zasady posiedzenie niejawne. |
| Ustalenie planu spłaty lub decyzja o oddłużeniu | Rozprawa, gdy upadły, syndyk lub wierzyciel złoży wniosek o jej przeprowadzenie. |
| Zmiana albo uchylenie planu spłaty | Ustawa przewiduje rozpoznanie na rozprawie. |
Po otrzymaniu projektu planu spłaty albo informacji syndyka o proponowanym sposobie oddłużenia należy pilnować terminu na złożenie stanowiska. Art. 49114 ust. 3 przewiduje zobowiązanie do jego złożenia w terminie 14 dni. Jeżeli chcesz, aby sąd przeprowadził rozprawę, sformułuj taki wniosek jednoznacznie — samo przesłanie uwag do projektu nie musi oznaczać żądania rozprawy.
Jeżeli wnosisz o zakończenie sprawy bez rat, zobacz jak przygotować wniosek o umorzenie długów bez planu spłaty.
Kto uczestniczy w rozprawie przed sądem upadłościowym?
Zależnie od przedmiotu sprawy w rozprawie mogą uczestniczyć:
- sędzia,
- protokolant,
- syndyk, jeżeli pełni jeszcze funkcję w danej sprawie,
- upadły,
- pełnomocnik upadłego, o ile został ustanowiony.
W rozprawach oczywiście mogą brać udział również wierzyciele i ich pełnomocnicy, chociaż w praktyce rzadko kiedy korzystają z tego prawa.
Kto, gdzie siedzi na sali sądowej w sądzie upadłościowym?
Poniższa ilustracja przedstawia przykładowy układ sali. Z perspektywy osoby patrzącej na sędziego miejsca często są rozlokowane następująco:
upadły wraz z pełnomocnikiem zasiada po lewej stronie,
syndyk oraz wierzyciele i ich pełnomocnicy zajmują miejsce po prawej stronie.
Układ konkretnej sali może być inny. Zajmij miejsce zgodnie ze wskazaniem sądu lub protokolanta.

Jak przebiega rozprawa przed sądem upadłościowym?
Sędzia kieruje rozprawą – otwiera ją, prowadzi, zamyka, udziela uczestnikom głosu, zadaje pytania, upoważnia do ich zadawania oraz ogłasza rozstrzygnięcia. Protokolant, pod jego nadzorem, sporządza protokół z przebiegu rozprawy.
Na salę rozpraw wchodzi się po wywołaniu sprawy, co formalnie rozpoczyna rozprawę. Zazwyczaj zajmuje się tym protokolant, który wychodzi z sali i informuje osoby oczekujące, że dana sprawa będzie teraz rozpoznawana. W niektórych sądach odbywa się to poprzez komunikat nadany z głośników znajdujących się przed salą.
Po wywołaniu sprawy sędzia sprawdza, czy wszyscy wezwani i zawiadomieni o terminie rozprawy stawili się oraz czy nie ma przeszkód do jej przeprowadzenia.
Następnie, po sprawdzeniu obecności, sędzia pyta, czy ktoś z uczestników zgłasza jakieś wnioski formalne oraz prosi o przedstawienie stanowiska w kwestii, której dotyczy rozprawa.
Po rozpatrzeniu ewentualnych wniosków formalnych sąd przystępuje do przesłuchania upadłego lub świadków, o ile byli wzywani. Osoba przesłuchiwana w pierwszej kolejności okazuje dowód osobisty lub inny dokument potwierdzający swoją tożsamość, a następnie staje przy mównicy znajdującej się na środku sali, bezpośrednio przed stołem sędziowskim.
Pytania w pierwszej kolejności zadaje sędzia. Następnie daje taką możliwość syndykowi oraz pełnomocnikowi upadłego, a także wierzycielom, którzy się stawili, i ich pełnomocnikom.
Po przeprowadzeniu dowodów sąd umożliwia uczestnikom przedstawienie końcowych stanowisk, a następnie zamyka rozprawę. Postanowienie nie zawsze jest ogłaszane od razu.
Przebieg rozprawy zależy od jej przedmiotu i decyzji sądu. Możliwy jest również udział zdalny na zasadach art. 151 Kodeksu postępowania cywilnego, stosowanego odpowiednio w postępowaniu upadłościowym. Nie należy zakładać, że każda rozprawa odbędzie się online — sprawdź wezwanie i zarządzenie sądu.
Jak przygotować się do rozprawy zdalnej?
- Sprawdź instrukcję połączenia i termin zgłoszenia zdalnego udziału podany przez sąd.
- Przetestuj kamerę, mikrofon i połączenie internetowe.
- Przygotuj dokument tożsamości, notatki i dokumenty dotyczące sprawy.
- Wybierz spokojne miejsce zapewniające prywatność rozmowy.
Ile trwa rozprawa przed sądem upadłościowym?
W praktyce rozprawa dotycząca planu spłaty często trwa od 30 do 60 minut, ale nie jest to termin wynikający z ustawy ani gwarantowana długość posiedzenia. Czas zależy od liczby uczestników, zakresu pytań i przeprowadzanych dowodów.
Planując sobie czas w dniu rozprawy należy brać pod uwagę, że w sądach często zdarzają się opóźnienia, które mogą wynosić od kilku minut do nawet godziny.
Jak przygotować się do rozprawy przed sądem upadłościowym?
Zacznij od odczytania wezwania: sprawdź przedmiot posiedzenia, datę, miejsce lub sposób zdalnego udziału oraz to, czy sąd wymaga Twojego osobistego stawiennictwa. Jeżeli masz stawić się osobiście, obecność pełnomocnika nie zastępuje tego obowiązku. Przygotuj ważny dokument tożsamości.
Dokumenty, na które chcesz się powołać, złóż z wyprzedzeniem i w terminie wyznaczonym przez sąd. W sprawach prowadzonych elektronicznie służy do tego Krajowy Rejestr Zadłużonych. Dłużnik w upadłości konsumenckiej może jednak składać własne pisma i dokumenty także z pominięciem KRZ, na podstawie art. 4912 ust. 3 w związku z art. 216aa Prawa upadłościowego. Nie jest więc prawidłowe twierdzenie, że każdy dokument dłużnika musi zostać złożony wyłącznie elektronicznie. Zachowaj dowód złożenia i sprawdź wymagania dotyczące załączników.
Na rozprawę warto zabrać dokumenty do wglądu, ale nie odkładaj całego materiału dowodowego na ten dzień. Samo okazanie dokumentu nie zastępuje jego prawidłowego złożenia do akt.
Przed posiedzeniem przygotuj:
- chronologię powstania długów i utraty możliwości ich spłaty;
- aktualne zestawienie przychodów i koniecznych wydatków Twojego gospodarstwa domowego;
- dokumenty potwierdzające sytuację zawodową, zdrowotną lub obowiązki opiekuńcze, jeżeli mają znaczenie dla rozstrzygnięcia;
- własne stanowisko wobec projektu syndyka i wyjaśnienie ewentualnych różnic;
- krótkie notatki z datami i kwotami, które trudno zapamiętać.
Odpowiadaj zgodnie z prawdą. Jeżeli nie pamiętasz konkretnej daty lub kwoty, powiedz o tym i wskaż dokument, który pozwala ją ustalić. Nie trzeba uczyć się gotowych odpowiedzi.
Jeżeli potrzebujesz sprawdzić projekt syndyka, przeczytaj jak sąd ustala wysokość raty planu spłaty wierzycieli oraz kiedy możliwe jest umorzenie długów bez planu spłaty.
O co pyta sąd upadłościowy podczas rozprawy?
Pytania sądu zawsze dotyczą przedmiotu rozprawy, a dokładniej okoliczności, które stanowią podstawę rozstrzygnięcia danej sprawy.
W przypadku rozprawy dotyczącej planu spłaty wierzycieli możesz spodziewać się pytań o:
- historię powstawania zadłużenia (np. kiedy i w jakiej wysokości były zaciągane poszczególne pożyczki oraz kredyty, na co zostały przeznaczone otrzymane z tego tytułu środki, jak wyglądała kondycja finansowa w momencie ich zaciągania);
- przyczyny zaistnienia stanu niewypłacalności (np. kiedy i z jakiego powodu została utracona płynność finansowa);
- aktualną sytuację mieszkaniową, rodzinną, zawodową i zdrowotną;
- wysokość miesięcznych przychodów oraz kosztów niezbędnego utrzymania upadłego i jego rodziny.
Czy warto mieć pełnomocnika na rozprawie przed sądem upadłościowym?
Udział pełnomocnika nie jest obowiązkowy w każdej sprawie. Pomoc adwokata może być przydatna przy ocenie projektu planu spłaty, przygotowaniu stanowiska i przedstawieniu dokumentów. Nie daje jednak gwarancji konkretnego rozstrzygnięcia ani nie zastępuje osobistego stawiennictwa, jeżeli sąd go wymaga.
Pełnomocnik może pomóc uporządkować historię zadłużenia, wskazać istotne okoliczności i wyjaśnić przebieg posiedzenia. Jeżeli nie możesz ponieść kosztów takiej pomocy, sprawdź zasady ustanowienia pełnomocnika z urzędu w upadłości konsumenckiej.
Jak ubrać się na rozprawę upadłościową?
Do sądu należy ubrać się elegancko, schludnie i skromnie. Taki ubiór pomaga stworzyć pozytywne pierwsze wrażenie, świadcząc o powadze sprawy oraz szacunku dla sądu.
Najlepiej unikać ekstrawaganckich i zbyt swobodnych elementów ubioru, takich jak: krótkie spodenki, zbyt krótkie spódnice czy bluzki z głębokim dekoltem.
Czy upadły ma obowiązek wzięcia udziału w rozprawie?
Nie ma jednej odpowiedzi dla wszystkich posiedzeń — trzeba sprawdzić treść pisma sądu. Samo zawiadomienie o terminie należy odróżnić od wezwania do osobistego stawiennictwa lub przesłuchania. Sąd może zarządzić osobiste stawienie się uczestnika; w wezwaniu wskazuje także skutki niestawiennictwa.
Jeżeli sąd wymaga Twojej osobistej obecności, zastosuj się do wezwania, nawet gdy ustanowiłeś pełnomocnika. Jeżeli otrzymałeś wyłącznie zawiadomienie, nieobecność może oznaczać utratę możliwości bezpośredniego wyjaśnienia swojej sytuacji i odniesienia się do stanowisk innych uczestników.
Jeżeli nie możesz stawić się z powodu poważnej przeszkody, poinformuj sąd bez zwłoki i złóż odpowiedni wniosek wraz z uzasadnieniem oraz dokumentami. Przy usprawiedliwianiu nieobecności z powodu choroby co do zasady wymagane jest zaświadczenie lekarza sądowego (art. 2141 KPC). O odroczeniu lub innym sposobie udziału decyduje sąd.
Czy na rozprawie upadłościowej obecni są wierzyciele?
Wierzyciel może uczestniczyć w rozprawie i przedstawić swoje stanowisko. Sposób zawiadomienia zależy od rodzaju sprawy. Przy rozstrzygnięciu o planie spłaty lub oddłużeniu art. 49114 ust. 4 wymienia zawiadomienie upadłego, syndyka oraz wierzyciela, który złożył wniosek o rozprawę. W sprawach zmiany lub uchylenia planu wierzycieli zawiadamia się przez obwieszczenie (art. 49120a).
Jednakże w praktyce rzadko kiedy się stawiają. Najczęściej poprzestają na złożeniu pisma, w którym przedstawiają swoje stanowisko, i to nie zawsze.
Jeżeli czeka Cię rozprawa upadłościowa i potrzebujesz pomocy w przygotowaniu stanowiska lub dokumentów, zapraszam do kontaktu z moją kancelarią. Napisz na mh@kancelariamh.pl albo zadzwoń pod 601 153 747.

Podstawa prawna i źródła
- Prawo upadłościowe — tekst jednolity, Dz.U. z 2026 r. poz. 913, w szczególności art. 27, art. 229, art. 4912 ust. 3, art. 216aa, art. 49114 ust. 3–4 i art. 49120a.
- Kodeks postępowania cywilnego — aktualny tekst ujednolicony w ELI, w szczególności art. 150, art. 151, art. 2141 i art. 216.



Masz pytania o upadłość konsumencką?
Zapraszam na moją grupę na Facebooku i kanał YouTube. Sprawdź grupę i poradniki wideo.