Poszukiwanie majątku upadłego przez syndyka

Krótka odpowiedź: syndyk sprawdza nie tylko wykaz majątku i wyjaśnienia upadłego. Korzysta również z informacji urzędu skarbowego, KRS, banków i innych organów oraz występuje do komornika o poszukiwanie majątku w dostępnych mu bazach danych. Brak majątku we wniosku nie zwalnia syndyka z jego weryfikacji.

Stan prawny: 22 października 2026 r.

Spis treści

1. Gdzie syndyk sprawdza majątek?
2. Na czym polega pomoc komornika?
3. Jakie obowiązki ma upadły?

Poszukiwanie majątku upadłego dłużnika celem jego zabezpieczenia, włączenia do masy upadłości i spieniężenia stanowi jedno z podstawowych zadań należących do syndyka. Wiedzę o sytuacji majątkowej i finansowej upadłego syndyk czerpie w pierwszej kolejności od samego zainteresowanego. Niemniej zobowiązany jest on również do podjęcia działań, które pozwolą zweryfikować rzetelność informacji uzyskanych w powyższy sposób.

Gdzie syndyk szuka informacji o majątku upadłego dłużnika?

Stosownie do przepisów art. 491⁸ Pr. up. po ogłoszeniu upadłości syndyk zwraca się do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla upadłego z wnioskiem o udzielenie informacji dotyczących upadłego, które mają wpływ na ocenę jego sytuacji majątkowej, a w szczególności dotyczących okoliczności powodujących powstanie po stronie upadłego obowiązku podatkowego w okresie pięciu lat przed dniem zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Informacje podatkowe mogą pomóc ustalić m.in. sprzedaż nieruchomości, darowizny czy nabycie spadku. Wskazane w art. 491⁸ pięć lat dotyczy zakresu informacji opisanych w tym przepisie. Nie jest to uniwersalna granica badania wszystkich rozporządzeń majątkiem ani gwarancja, że starsza czynność nie może mieć znaczenia w sprawie. Terminy i podstawy podważania czynności należy oceniać osobno.

Ponadto syndyk sprawdza w Krajowym Rejestrze Sądowym czy:

• upadły jest wspólnikiem spółek handlowych (zwłaszcza czy posiada udziały lub akcje);
• w okresie dziesięciu lat przed dniem zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości sprawował funkcję członka organu spółek handlowych i czy w stosunku do tych spółek ogłoszono upadłość.

Należy przy tym zaznaczyć, że posiadanie udziałów lub akcji w spółkach handlowych samo w sobie nie stanowi przeszkody zarówno do ogłoszenia upadłości, jak i przeprowadzenia postępowania upadłościowego. To samo dotyczy sprawowania funkcji członka organu spółek handlowych.

Co istotne po obwieszczeniu postanowienia o ogłoszeniu upadłości banki, w których upadły ma rachunki bankowe, sejfy lub skrytki, oraz SKOK-i prowadzące jego rachunki mają obowiązek zawiadomić o tym syndyka (art. 178 ust. 5 Pr. up.).

Ponadto na mocy przepisów art. 178 ust. 1 Pr. up., które znajdują odpowiednie zastosowanie w konsumenckim postępowaniu upadłościowym, syndyk może żądać udzielenia mu wszelkich potrzebnych informacji dotyczących majątku upadłego od organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego.

Pomoc komornika w poszukiwaniu majątku

Od dnia 24 marca 2020 r. syndycy mają również dostęp do źródeł informacji zastrzeżonych wcześniej wyłącznie dla komorników. Tym samym jeszcze szybciej i sprawniej mogą zweryfikować sytuację majątkową upadłego. Niemniej dostęp ten nie jest bezpośredni i odbywa się za pośrednictwem komornika.

W tym celu syndyk musi złożyć u komornika wniosek o poszukiwanie majątku upadłego. Należy przy tym zaznaczyć, że poszukiwanie to ogranicza się wyłącznie do przeszukiwania baz danych, do których komornik ma dostęp. Nie podejmuje on zatem żadnych czynności terenowych.

Zapytania mogą dotyczyć np. rachunków, pojazdów, nieruchomości, zatrudnienia i świadczeń. Konkretne źródła i zakres odpowiedzi zależą od podstawy prawnej oraz danych dostępnych w danej sprawie. Jest to poszukiwanie w bazach danych na podstawie art. 178 ust. 2, odrębne od przymusowego wprowadzenia syndyka w posiadanie majątku z udziałem komornika na podstawie art. 174.

Jakie obowiązki ma upadły podczas sprawdzania majątku?

Upadły powinien wskazać i wydać majątek, przekazać potrzebne dokumenty oraz udzielać wyjaśnień (art. 57). Jeżeli po złożeniu wniosku zauważy błąd lub pominięty składnik, powinien wyjaśnić to syndykowi i uzupełnić dokumentację. Spór o własność rzeczy należy udokumentować, np. umową, fakturą lub dowodem zapłaty.

Niewykonywanie obowiązków albo istotne nieprawdziwe lub niepełne dane we wniosku mogą prowadzić do umorzenia postępowania na zasadach i z wyjątkami określonymi w art. 491¹⁰. Ukrywanie majątku nie jest sposobem na zachowanie go z jednoczesnym uzyskaniem oddłużenia.

Oględziny mieszkania to osobna czynność. Zobacz: czy syndyk przychodzi do domu i jak przygotować się do wizyty?

Podstawa prawna

Prawo upadłościowe — aktualny tekst ujednolicony, w szczególności art. 57, 173–174, 178 i 491⁸ oraz 491¹⁰.