Krótka odpowiedź: wierzyciel nie może zaskarżyć postanowienia o ogłoszeniu upadłości konsumenckiej tylko dlatego, że nie zgadza się z oddłużeniem dłużnika. Może natomiast wnieść zażalenie w ograniczonym zakresie – wyłącznie co do jurysdykcji sądów polskich. Na późniejszych etapach wierzyciel ma znacznie szersze możliwości działania, między innymi przy ustalaniu planu spłaty i ocenie zachowania upadłego.
Odpowiedź wymaga rozróżnienia dwóch kwestii: zaskarżenia samego postanowienia o ogłoszeniu upadłości oraz ochrony interesów wierzyciela w dalszym toku postępowania. Brak możliwości podważenia samej zasadności ogłoszenia upadłości nie oznacza, że wierzyciel pozostaje bez wpływu na zakres przyszłego oddłużenia.
Spis treści
- Czy wierzyciel może zaskarżyć ogłoszenie upadłości?
- Wyjątek: zażalenie dotyczące jurysdykcji
- Jaki jest termin na zażalenie?
- Czy zażalenie wstrzymuje skutki upadłości?
- Co wierzyciel może zrobić po ogłoszeniu upadłości?
- Czy wierzyciel może zaskarżyć plan spłaty?
- Co w przypadku zatajenia majątku lub nieuczciwego działania?
- Najczęściej zadawane pytania
Czy wierzyciel może zaskarżyć ogłoszenie upadłości konsumenckiej?
Co do zasady – nie. Wierzyciel nie może skutecznie domagać się uchylenia postanowienia wyłącznie z tego powodu, że uważa dłużnika za nieuczciwego, kwestionuje przyczyny niewypłacalności albo obawia się częściowego umorzenia należności.
Prawo upadłościowe nie przyznaje wierzycielowi ogólnego zażalenia na merytoryczną decyzję o ogłoszeniu upadłości konsumenta. Po reformie przepisów okoliczności takie jak umyślne doprowadzenie do niewypłacalności lub rażące niedbalstwo są zasadniczo oceniane przy rozstrzyganiu o oddłużeniu i długości planu spłaty, a nie jako typowa podstawa odmowy otwarcia postępowania.
Postanowienie o ogłoszeniu upadłości jest skuteczne i wykonalne już z dniem wydania. Od tej chwili powstaje masa upadłości, dłużnik traci prawo zarządu objętym nią majątkiem, a zarząd przejmuje syndyk.
Wyjątek: zażalenie dotyczące jurysdykcji sądów polskich
Wyjątek przewiduje art. 54a Prawa upadłościowego. Wierzyciel może wnieść zażalenie na postanowienie o ogłoszeniu upadłości wyłącznie w części dotyczącej jurysdykcji sądów polskich.
W takim zażaleniu wierzyciel może podnosić, że polski sąd nie był właściwy do prowadzenia postępowania, na przykład dlatego, że główny ośrodek podstawowej działalności dłużnika, czyli COMI, znajdował się w innym państwie. Nie jest to jednak środek służący do ponownego badania całej sytuacji finansowej dłużnika.
W ramach zażalenia jurysdykcyjnego nie wystarczy zatem napisać, że:
- dłużnik zaciągał zobowiązania nierozważnie;
- nie spłacał rat mimo wcześniejszych deklaracji;
- podał wierzycielowi nieprawdziwe informacje przy zawieraniu umowy;
- powinien otrzymać dłuższy plan spłaty;
- umorzenie części długu byłoby dla wierzyciela niekorzystne.
Takie okoliczności mogą mieć znaczenie w dalszym postępowaniu, lecz nie rozszerzają ustawowego zakresu zażalenia z art. 54a.
Jaki jest termin na zażalenie wierzyciela?
Termin jest krótki i biegnie od obwieszczenia postanowienia o ogłoszeniu upadłości w Krajowym Rejestrze Zadłużonych:
- jeden tydzień – dla wierzyciela krajowego;
- 30 dni – dla wierzyciela, którego siedziba albo miejsce zwykłego pobytu w dniu otwarcia postępowania znajdowały się za granicą.
O wniesieniu zażalenia obwieszcza się w Rejestrze. W praktyce wierzyciel zainteresowany kwestionowaniem jurysdykcji powinien od razu zabezpieczyć dowody dotyczące rzeczywistego miejsca zamieszkania i centrum życiowego dłużnika, zatrudnienia, prowadzenia działalności, rachunków oraz miejsca, z którego dłużnik na co dzień zarządzał swoimi sprawami.
Czy zażalenie wstrzymuje skutki ogłoszenia upadłości?
Samo wniesienie zażalenia nie oznacza, że postępowanie przestaje się toczyć. Postanowienie o ogłoszeniu upadłości jest skuteczne i wykonalne z dniem wydania. Syndyk zachowuje swoje uprawnienia i może wykonywać ustawowe czynności.
Jeżeli sąd drugiej instancji uchyli postanowienie o ogłoszeniu upadłości i przekaże sprawę do ponownego rozpoznania, syndyk oraz sędzia-komisarz zachowują uprawnienia, a dokonane przez nich czynności pozostają w mocy. Rozwiązanie to zabezpiecza majątek i ciągłość postępowania do czasu ponownego rozstrzygnięcia.
Co wierzyciel może zrobić po ogłoszeniu upadłości?
Wierzyciel powinien skoncentrować się na czynnościach, które rzeczywiście mogą ochronić jego interesy. W zależności od sytuacji może:
- zgłosić wierzytelność w terminie i trybie wskazanym w obwieszczeniu;
- przekazać syndykowi informacje o majątku, dochodach, rachunkach lub czynnościach dłużnika, których nie ujawniono;
- przedstawić dowody dotyczące przyczyn niewypłacalności, w szczególności umyślnego działania lub rażącego niedbalstwa;
- zająć stanowisko wobec projektu planu spłaty oraz wskazać rzeczywiste możliwości zarobkowe upadłego;
- zaskarżyć rozstrzygnięcie dotyczące planu spłaty albo umorzenia zobowiązań;
- żądać zmiany albo uchylenia planu spłaty, jeżeli później wystąpią ustawowe przesłanki.
Jeżeli wierzyciel ma informacje o składniku majątku, powinien przekazać je syndykowi w sposób konkretny: wskazać przedmiot, jego lokalizację, podstawę własności i dostępne dowody. Ogólne twierdzenie, że dłużnik „na pewno ukrywa majątek”, ma znacznie mniejszą wartość niż numer księgi wieczystej, dane pojazdu, przelew, umowa lub wskazanie rachunku.
Czy wierzyciel może zaskarżyć plan spłaty lub umorzenie długów?
Tak. To właśnie etap rozstrzygania o oddłużeniu ma najczęściej największe znaczenie dla wierzyciela. Zgodnie z art. 49114 ust. 7 Prawa upadłościowego zażalenie przysługuje na postanowienie:
- ustalające plan spłaty wierzycieli;
- umarzające zobowiązania bez ustalenia planu spłaty;
- warunkowo umarzające zobowiązania bez ustalenia planu spłaty.
Wierzyciel może wtedy kwestionować między innymi ocenę stopnia zawinienia dłużnika, wysokość rat, długość planu, ustalone możliwości zarobkowe, zakres kosztów utrzymania albo przesłanki umorzenia zobowiązań bez planu.
Od postanowienia sądu drugiej instancji dotyczącego tych rozstrzygnięć ustawa przewiduje również skargę kasacyjną. Każda sprawa wymaga jednak osobnej oceny dopuszczalności, podstaw i interesu prawnego skarżącego.
Co w przypadku zatajenia majątku lub nieuczciwego działania dłużnika?
Brak ogólnego zażalenia na samo ogłoszenie upadłości nie chroni dłużnika przed konsekwencjami zatajenia majątku, podania nieprawdziwych informacji albo niewykonywania obowiązków.
Przy rozstrzyganiu o oddłużeniu sąd może odmówić ustalenia planu spłaty lub umorzenia zobowiązań w przypadkach wskazanych w art. 49114a Prawa upadłościowego. Okoliczności świadczące o umyślnym działaniu lub rażącym niedbalstwie wpływają natomiast na długość planu spłaty – co do zasady może on wtedy trwać od 36 do 84 miesięcy.
Jeżeli naruszenia wystąpią podczas wykonywania planu, wierzyciel może wystąpić o jego uchylenie. Dotyczy to między innymi niewykonywania obowiązków, niezłożenia sprawozdania, zatajenia przychodów lub nabytego majątku, dokonania niedozwolonej czynności albo ukrywania majątku. Uchylenie planu oznacza, że zobowiązania objęte oddłużeniem nie podlegają umorzeniu.
Więcej o obowiązkach dłużnika wyjaśniam w artykule Plan spłaty wierzycieli – obowiązki, ograniczenia i konsekwencje.
Co powinien zrobić wierzyciel po otrzymaniu informacji o upadłości?
- Sprawdzić obwieszczenie w Krajowym Rejestrze Zadłużonych i zapisać datę jego publikacji.
- Ocenić, czy istnieją rzeczywiste podstawy do zakwestionowania jurysdykcji polskiego sądu.
- Dokonać prawidłowego zgłoszenia wierzytelności w ustawowym terminie.
- Przekazać syndykowi konkretne informacje o majątku i czynnościach dłużnika.
- Monitorować obwieszczenia oraz etap przygotowywania projektu planu spłaty.
- Złożyć stanowisko i dowody przed rozstrzygnięciem o oddłużeniu.
- Po wydaniu postanowienia ocenić zasadność wniesienia zażalenia.
Najczęściej zadawane pytania
Czy wierzyciel może sprzeciwić się upadłości konsumenckiej?
Nie ma ogólnego sprzeciwu, który blokowałby ogłoszenie upadłości. Wierzyciel może zaskarżyć postanowienie wyłącznie w części dotyczącej jurysdykcji sądów polskich, a swoje pozostałe argumenty przedstawiać w dalszym toku sprawy.
Czy wierzyciel może zaskarżyć upadłość z powodu rażącego niedbalstwa dłużnika?
Nie w ramach zażalenia na samo ogłoszenie upadłości. Rażące niedbalstwo może mieć znaczenie przy ustalaniu planu spłaty i jego długości.
Ile czasu ma wierzyciel na zażalenie dotyczące jurysdykcji?
Zasadniczo tydzień od obwieszczenia postanowienia w Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Dla wierzyciela mającego siedzibę lub miejsce zwykłego pobytu za granicą termin wynosi 30 dni.
Czy wierzyciel może zaskarżyć umorzenie długów?
Tak. Zażalenie przysługuje na postanowienie o umorzeniu zobowiązań bez planu, warunkowym umorzeniu oraz ustaleniu planu spłaty.
Czy wierzyciel może doprowadzić do uchylenia planu spłaty?
Tak, jeżeli upadły narusza obowiązki w sposób uzasadniający zastosowanie art. 49120 Prawa upadłościowego. Sąd bada jednak wagę uchybienia oraz ewentualne względy słuszności i humanitarne.
Podstawa prawna
- art. 51 ust. 2, art. 53, art. 54 ust. 2–4 i art. 54a Prawa upadłościowego;
- art. 49114, art. 49114a, art. 49117 i art. 49120 Prawa upadłościowego;
- Prawo upadłościowe – tekst jednolity, Dz.U. z 2026 r. poz. 913.
Pełny przebieg postępowania – od złożenia wniosku do oddłużenia – opisuje kompletny przewodnik po upadłości konsumenckiej.
Podsumowanie
Wierzyciel nie może zaskarżyć samego ogłoszenia upadłości konsumenckiej ze względu na ocenę zachowania dłużnika lub przewidywane straty. Zażalenie przysługuje mu wyłącznie w zakresie jurysdykcji sądów polskich. Najważniejsza ochrona interesów wierzyciela następuje później: przez zgłoszenie wierzytelności, współpracę z syndykiem, przedstawienie dowodów oraz zaskarżenie rozstrzygnięcia o planie spłaty lub umorzeniu zobowiązań.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. Ocena dopuszczalności oraz terminu środka zaskarżenia wymaga analizy postanowienia i daty jego obwieszczenia.
Autor: adw. Michał Hajduk
Data publikacji: 28 czerwca 2015 r.
Ostatnia aktualizacja: 21 września 2026 r.
Stan prawny: 20 września 2026 r.
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (20.09.2026).
A jeżeli wierzyciel nie chce uczestniczyć w postępowaniu upadłościowym, nie reaguje na pismo syndyka o ogłoszeniu upadłości i nie zgłosi swoich wierzytelności?
Jak będzie wtedy wyglądał podział majątku z masy upadłości?
Jak może wyglądać plan spłat?
Czy ta wierzytelność mimo, że nie została zgłoszona zostanie umorzona mimo wszystko?
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (20.09.2026).
No to już problem wierzyciela. Jeżeli nie zgłoszą wierzytelności to nic nie dostana w razie podziału funduszy masy upadłości. Nie zostaną też uwzględnienie w planie spłaty wierzycieli. Nie powinno to stanowić bolączki dla upadłego. Umorzenie i tak będzie miało miejsce.
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (20.09.2026).
Panie Mecenasie, jeśli podczas 3-letniego okresu spłaty zajdzie w ciążę, to czy jest możliwość wystąpienia do Sądu o obniżenie wysokości comiesięcznej kwoty ustalonej w planie spłat? Kiedy Sąd przedłuża z 36 miesięcy do 54 miesięcy okres spłat (jakie to okoliczności wpływają na przedłużenie)?
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (20.09.2026).
Tak jest to możliwe i w mojej ocenie zasadne. Drugie pytanie odpowiem w jednym z kolejnych wpisów poruszających tą kwestię.
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (20.09.2026).
Panie Mecenasie dziś dzwonilam do syndyka jak sprawy z wierzycielami sie maja. Syndyk powiedzial mi, ze Ministerstwo finansow chce jakis odpis z sadu i wydluzy to wszystko, wierzyciele jeszcze nic tez nie doslali, nie wiem na czym tak naprawde polega to z Ministerstwem, po co to komu, w KRD widnieje juz, wiec nie wiem po co im dalsza wiedza. Czy orientuje sie Pan o co moze chodzic, bo nie za bardzo slyszalam syndyka, cos zaklocalo przez telefon. Powiedzial mi tez o ostatecznym planie splat czy jakims planie co ile komu jestem winna, wtedy niby ma sie ze mna skontaktowac, bo musze to zaakceptowac i teraz kolejne pytanie, zapewne stan zadluzen wierzycieli bedzie inny niz ja podalam do sadu, co w tej sytuacji zrobic, zaakceptowac wszystko czy nie, bo nie wiem co dalej, nie chce byc zaskoczona tez przez syndyka.
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (20.09.2026).
Nie bardzo wiem co syndyk miał na myśli. Widocznie są jakieś problemu z publikacją obwieszczenia o ogłoszeniu upadłości konsumenckiej w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Od daty publikacji obwieszczenia wierzyciele nie mogą już zasłaniać się niewiedzą o ogłoszeniu upadłości. Od tej daty biegnie też termin na zgłaszanie wierzytelności. KRD nie ma tu nic do rzeczy.
Plan Spłaty Wierzycieli ustala sąd na koniec postępowania upadłościowego i nie bardzo wiem co syndyk miałby tu z Panią ustalać. Możliwe, że chodziło mu o zgłoszone już wierzytelności w związku ze sporządzaniem listy wierzytelności. Zgłoszone wierzytelności należny zaakceptować ale tylko w rzeczywistej ich kwocie.
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (20.09.2026).
witam
w monitorze sadowym moja upadlosc pojawila sie juz 19 maja. a jak traktowac rzeczywista kwote zadluzenia? nie jestem w stanie policzyc odsetek od zadluzenia, mam tylko stan zadluzenia od niektorych wierzycieli, zanim wnioslam wniosek o upadlosc.
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (20.09.2026).
A po co chce Pani liczyć odsetki? Przecież już złożyła Pani do wniosku listę wierzycieli ze wskazaniem kwoty wierzytelności. To już nie jest Pani problem.
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (20.09.2026).
achhh juz sama nie wiem ten syndyk to porazka, wogole nie dzwoni, nie wiem co i jak, jak ja dzwonie to mowi rzeczy niezrozumiale, kazal czekac na telefon, wiec nie wiem czy zadzwonic jeszcze raz i konkretnie dopytac czy wystosowac pismo do niego o sprecyzowanie
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (20.09.2026).
W sprawie ustanowiony jest syndyk i to on ma teraz działać, a nie Pani. Pani swoje już zrobiła. Postępowanie upadłościowe nie trwa miesiąc czy dwa. Tu nic nie dzieje się z dnia na dzień. Jeżeli nie dzieje się nic złego, to proszę sobie nie zaprzątać tym głowy. Lepiej nie robić sobie wroga w osobie syndyka. Najlepiej od czasu do czasu przeglądać sobie akta sprawy.
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (20.09.2026).
a gdzie mozna te akta przegladac Panie Mecenasie?
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (20.09.2026).
Albo w sekretariacie, albo w czytelni, jeżeli takowa w danym sądzie jest. Wystarczy zadzwonić i sobie zamówić.
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (20.09.2026).
Panie Mecenasie mój główny wierzyciel nie zgłosił wierzzytelności do upadłości czy możliwe jest że dlatego że sprzedał dług w czasie postępowania upadłościowego , czy należy zatem informować tego komu sprzedał dług. Druga kwestia zmiany nazwiska kredyt bralam na stare nazwisko teraz zmieniłam i syndyk informował bank o upadlości z nowym nazwiskiem a bank udaje ze o niczym nie wie przecież sa pesele. Co zrobić by lista wierzytelności jest niepełna tzn. nie ma wszystkich wierzycieli . boję się ,że jest to celowe działanie banku , który uda później ,że o niczym nie wiedzial. Czy starac się za wszelką cenę dotrzeć do wierzycieli i uzyskać od nich informację że nie zgłaszaja wierzytelności. Co z kredytem z poręczycielem czy powinnam uznać wierzytelność na liście skoro ma spłacać poręczyciel. Najwazniejsze chyba jak długo jeszcze potrwa postępowanie od zatwierdzenia listy wierzytelności i sprzedazy majatku . Czy jeśli nie będzie sprzeciwu to nastapi ustalenie planu spłaty.
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (20.09.2026).
Jeżeli we wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej wskazała Pani wszystkich znanych sobie wierzycieli, nieukrywająca niczego, to nie jest już Pani problemem to czy dany wierzyciel zgłosił swoją wierzytelność, czy też nie nie. Dokonanie zgłoszenia wierzytelności jest prawem wierzyciela, a nie jego obowiązkiem. Jeżeli wierzyciel nie chce dokonać zgłoszenia wierzytelności, to nikt go do tego nie przymusi. Niemniej wierzyciel musi się liczyć z tym, że jeżeli nie dokona zgłoszenia wierzytelności, to będzie brał udziału w podziale środków pochodzących ze spieniężenia majątku upadłego dłużnika.
Nie bardzo rozumiem drugie pytanie. Jeżeli jest kredyt i Pani za niego odpowiada to nie może Pani go nie uznać, a przynajmniej nie ma ku temu podstawy.
Plan spłaty jest ustalany na samym końcu postępowania. Jak już będzie prawomocna lista wierzytelności, spieniężony cały majątek upadłego oraz prawomocny plan podziału funduszy masy upadłości.
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (20.09.2026).
Panie Mecenasie,
Firma Profi Credit nie przyjmuje nakazu o ustanowieniu upadłości ogłoszonej w GB w 2016 roku oraz kwestionuje postanowienie sądu GB o umorzeniu zobowiązań . Wszczęła egzekucję po 8 latach od ostatniego kontaktu. Komornik zajął mi konta. Czy komornik zaznajomiony ze stanem faktycznym odblokuje konta i czy Profi Credit postępuje słusznie?
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (20.09.2026).
Profi Credit postępuje oczywiście niesłusznie. Przy czym zakładam, że jego wierzytelność była wskazana w angielskim postępowaniu upadłościowym, a angielski syndyk informował Profi Credit o upadłości. Należałoby rozważyć wniesienie do sądu powództwa przeciwegzekucyjnego. Biorąc pod uwagę dotychczasową praktykę, wątpię, żeby komornik sam z siebie odblokował rachunki.
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (20.09.2026).
Ustawa jest wysoce niekorzystna dla wierzycieli i nieprecyzyjna nie odpowiada na pytania :
Co w przypadku skazania wyrokiem karnym upadłego bez obowiązku naprawienia szkody ? Czy po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej – postępowanie cywilne pokrzywdzonego o naprawienie szkody z przestępstwa zostanie umorzone ? Czy wierzyciel winien zgłosić szkodę wyrządzoną przestępstwem do masy upadłości ?
A jeśli miał upadły miał również inne długi za które nie zawinił ?
Również art. 491 (21).2 jest wysoce nieprecyzyjny nie odp. na pyt. co jeśli obowiązek naprawienia szkody za przestępstwo nie został nałożony wyrokiem karnym.
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (20.09.2026).
A dlaczego miałoby zostać umorzone? Wczytując się w przepis można zauważyć, że „obowiązek naprawienia szkody” jest wspomniany dwukrotnie, raz w odniesieniu do spraw cywilny i drugi raz w odniesieniu do spraw karnych. Jeżeli wierzyciel posiada prawomocny wyrok karny, z którego wynika zobowiązanie dłużnika do określonego świadczenia pieniężnego, to w mojej ocenie powinien taką wierzytelność zgłosić. Nie bardzo rozumiem drugą cześć pytania. Przepisy art. 491 (21) ust. 2 p.u.n. nie uzależnia odpowiedzialności za zobowiązania od tego czy powstały z winy upadłego czy też nie.
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (20.09.2026).
Dzień dobry,
dzisiaj dostałem postanowienie Komornika o zawieszeniu postępowanie egzekucyjnego toczącego się przeciwko mojemu dłużnikowi, bowiem na początku sierpnia sąd wydał postanowienie o ogłoszeniu upadłości dłużnika. Nie zostałem zawiadomiony o tym postępowaniu, a także nie dostałem informacji o możliwości zgłaszania wierzytelności. Proszę o radę co mam zrobić. Z góry dziękuję
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (20.09.2026).
Proszę po prostu dokonać zgłoszenia wierzytelności.
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (20.09.2026).
Witam. Czy wierzyciel uczestniczy razem z dluznikiem na sprawie dotyczacej PSW? Chodzi o to czy jest tego dnia na sprawie kiedy rowniez jest dluznik. A i jaka jest jego rola wowczas. Czy jego wyjasnienia moga sprawic iz upadlosc zostanie umorzona ?
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (20.09.2026).
Wierzyciel ma prawo uczestniczenia w rozprawie w przedmiocie PSW. To czy będzie na rozprawie zależy jedynie od jego woli. Wierzyciel ma prawo przedstawić swoje stanowisko, a zwłaszcza odnieść się do treści wniosku dłużnika. Jeżeli wierzyciel wykaże okoliczności stanowiące podstawę do umorzenia postępowania, to jak najbardziej sąd może je umorzyć.