Krótka odpowiedź: po nieudanej restrukturyzacji jednoosobowej działalności gospodarczej dłużnik może zakończyć i wyrejestrować działalność, a następnie co do zasady od razu złożyć wniosek o upadłość konsumencką. Nie ma przepisu nakazującego mu najpierw uzyskać ogłoszenie upadłości gospodarczej ani czekać rok od wykreślenia z CEIDG. Przed złożeniem wniosku trzeba jednak sprawdzić stan postępowania restrukturyzacyjnego, majątek, zobowiązania oraz wcześniejszy obowiązek zgłoszenia upadłości przedsiębiorcy.
Ten tekst dotyczy osoby fizycznej prowadzącej JDG. Spółka z o.o. jest odrębnym dłużnikiem; jej restrukturyzacja i osobiste zadłużenie członka zarządu wymagają innej analizy.
Kiedy można przejść do upadłości konsumenckiej?
O wyborze trybu decyduje przede wszystkim sytuacja dłużnika w chwili składania wniosku. Osoba nadal prowadząca działalność gospodarczą ma zdolność upadłościową przedsiębiorcy. Po faktycznym zaprzestaniu prowadzenia firmy i wykreśleniu wpisu z CEIDG może wystąpić jako osoba fizyczna nieprowadząca działalności. Samo zawieszenie JDG nie oznacza jej zakończenia.
Przykład: właściciel sklepu zawarł umowę z nadzorcą układu, ale nie uzyskał poparcia wierzycieli. Po ustaleniu, że dalsze prowadzenie sklepu przynosi straty, trwale kończy działalność i zostaje wykreślony z CEIDG. Jeżeli jest niewypłacalny, może przygotować wniosek o upadłość konsumencką bez wcześniejszego wniosku o upadłość gospodarczą. Nie powinien jednak przedstawiać samego zamknięcia firmy jako sposobu na automatyczne umorzenie długów.
Najpierw ustal, co stało się z restrukturyzacją
„Nieudana restrukturyzacja” może oznaczać różne sytuacje: nieprzyjęcie układu, odmowę jego zatwierdzenia, umorzenie postępowania albo uchylenie już zatwierdzonego układu. Te zdarzenia mają odmienne skutki. Trzeba ustalić, czy postępowanie nadal trwa, jakie decyzje są prawomocne oraz czy obowiązuje zawarty układ. W okresie otwartego postępowania restrukturyzacyjnego możliwość ogłoszenia upadłości podlega ustawowym ograniczeniom. Nie wystarczy więc stwierdzenie, że firma „przestała płacić”.
Warto zgromadzić obwieszczenia z KRZ, postanowienia sądu, spis wierzytelności, propozycje układowe i dokumenty nadzorcy. Pozwolą one wyjaśnić, które kwoty zostały uznane, jakie wierzytelności pozostają sporne i jakie płatności nastąpiły w trakcie restrukturyzacji.
Czy długi firmowe można wykazać we wniosku konsumenckim?
Tak. Zobowiązania byłego przedsiębiorcy nie znikają wskutek wykreślenia JDG. We wniosku należy wskazać zarówno zobowiązania związane z działalnością, jak i prywatne: wobec banków, kontrahentów, urzędu skarbowego, ZUS i pozostałych wierzycieli. Trzeba też ujawnić długi sporne, podając podstawę sporu. Ocena tego, czy konkretna należność będzie ostatecznie podlegać umorzeniu, wymaga sprawdzenia jej charakteru i przepisów o wyłączeniach z oddłużenia.
Przygotuj jedną aktualną listę wierzycieli. Przy każdym zobowiązaniu rozdziel kwotę główną, znane koszty i odsetki, wskaż źródło długu oraz dokument, z którego wynika jego wysokość. Nie przepisuj bez sprawdzenia dawnego spisu wierzytelności: po jego sporządzeniu mogły powstać kolejne należności lub nastąpić częściowe spłaty.
Co z trzydziestodniowym terminem przedsiębiorcy?
Art. 21 Prawa upadłościowego przewiduje dla niewypłacalnego przedsiębiorcy obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość w ciągu 30 dni od wystąpienia podstawy do jej ogłoszenia. Wcześniejsze uchybienie temu obowiązkowi nie tworzy dziś automatycznej przeszkody w ogłoszeniu upadłości konsumenckiej po zakończeniu JDG. Może jednak rodzić odrębne konsekwencje, dlatego przed zamknięciem firmy należy odtworzyć moment powstania niewypłacalności i przebieg restrukturyzacji. Samo obwieszczenie o ustaleniu dnia układowego nie jest tym samym co sądowe zatwierdzenie układu.
Co przygotować przed złożeniem wniosku?
- Dokument zakończenia JDG: sprawdź rzeczywisty koniec działalności i wykreślenie z CEIDG.
- Akta restrukturyzacji: ustal formalny wynik i daty istotnych decyzji.
- Pełny spis zadłużenia: obejmij nim długi prywatne i gospodarcze, również sporne.
- Majątek i czynności przed wnioskiem: ujawnij rachunki, nieruchomości, ruchomości, wierzytelności, sprzedaże i darowizny.
- Dochody oraz koszty utrzymania: pokaż aktualną sytuację po zamknięciu firmy, a nie dawne prognozy przychodów.
Najczęstsze pytania
Czy muszę czekać rok po wykreśleniu JDG?
Nie ma ogólnego rocznego okresu oczekiwania dla własnego wniosku byłego przedsiębiorcy o upadłość konsumencką. Roczny termin pojawiający się w art. 8 Prawa upadłościowego dotyczy uprawnienia wierzyciela do złożenia wniosku po wykreśleniu działalności.
Czy wystarczy zawiesić firmę?
Nie. Zawieszenie działalności nie jest równoznaczne z jej zakończeniem i wykreśleniem wpisu z CEIDG.
Czy każdy dług z firmy zostanie umorzony?
Nie należy tego obiecywać. Zakres oddłużenia zależy między innymi od rodzaju zobowiązania, ujawnienia wierzyciela i rozstrzygnięcia kończącego postępowanie. W pierwszej kolejności trzeba prawidłowo wykazać wszystkie długi.
Powiązane poradniki: upadłość gospodarcza a konsumencka oraz upadłość konsumencka krok po kroku.
Podstawa prawna: art. 8, 9a, 21, 4911 i nast. Prawa upadłościowego. Stan prawny: 25 września 2026 r.
Dołącz do dyskusji na forum!
Zachęcam do zadawania pytań na forum o upadłości konsumenckiej. Przejdź do strony >>