Aktualizacja tekstu:

Pierwsza publikacja:

Względy humanitarne i słuszności w upadłości – przykład sprawy

adw. Michał Hajduk
komentarze: 2

Względy humanitarne lub względy słuszności mogą uzasadniać oddłużenie także wtedy, gdy zachodzi przesłanka odmowy z art. 49114a Prawa upadłościowego. Trzeba wskazać konkretne okoliczności i poprzeć je dowodami. Samo powołanie się na trudną sytuację nie przesądza wyniku sprawy.

Poniżej opisuję sprawę z mojej praktyki, po raz pierwszy przedstawioną na blogu 31 lipca 2022 r. Pokazuje ona znaczenie argumentacji humanitarnej w zażaleniu oraz różnicę między uchyleniem odmowy a ostatecznym oddłużeniem. Dane pozwalające zidentyfikować klienta pominięto.

Kiedy sąd bada względy humanitarne i słuszności?

Art. 49114a przewiduje odmowę oddłużenia w razie celowego doprowadzenia do niewypłacalności lub celowego istotnego zwiększenia jej stopnia, a także wcześniejszego postępowania z umorzeniem całości lub części zobowiązań w ustawowym okresie dziesięciu lat. Przepis zawiera wyjątek, gdy oddłużenie uzasadniają względy słuszności lub humanitarne. Zastosowanie wyjątku wymaga indywidualnej oceny.

Ogłoszenie upadłości rozpoczyna postępowanie; nie gwarantuje późniejszego umorzenia zobowiązań. Odrębne znaczenie ma rażące niedbalstwo i jego wpływ na długość planu spłaty. Nie należy utożsamiać go z celowym działaniem, o którym mowa w art. 49114a.

Sprawa z praktyki: zażalenie na odmowę oddłużenia — opis z 2022 r.

Problem: po ogłoszeniu upadłości i sprzedaży mieszkania sąd odmówił klientowi oddłużenia, uznając, że celowo pogłębił swoją niewypłacalność. Klient zwrócił się do mnie na etapie zaskarżenia tego rozstrzygnięcia.

Podjęte działanie: przygotowałem i wniosłem zażalenie. Argumentacja koncentrowała się na pominięciu względów humanitarnych, w szczególności trudnej sytuacji zdrowotnej klienta.

Wynik opisany w 2022 r.: sąd drugiej instancji uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. To rezultat dotyczący zażalenia. Pierwotna relacja nie przedstawiała dalszego, prawomocnego rozstrzygnięcia o umorzeniu długów.

Wnioski praktyczne: co przygotować do oceny sprawy?

Najważniejszą lekcją z tej sprawy jest potrzeba osobnego przedstawienia okoliczności przemawiających za zastosowaniem wyjątku humanitarnego lub słusznościowego. Spór o przyczyny zadłużenia nie wyczerpuje wszystkich zagadnień wymagających oceny.

  • Postanowienie i uzasadnienie: ustal, na jakiej podstawie sąd odmówił oddłużenia i jakie okoliczności rozważył.
  • Dokumenty dotyczące zdrowia: pokaż wpływ stanu zdrowia na codzienne funkcjonowanie, zdolność do pracy i konieczne wydatki.
  • Budżet i sytuacja rodzinna: przedstaw źródła utrzymania, koszty mieszkania, leczenia oraz obowiązki opiekuńcze, jeżeli mają znaczenie w sprawie.
  • Wyjaśnienie znaczenia dowodów: połącz każdy dokument z konkretną okolicznością. Sama lista załączników nie wyjaśnia, dlaczego oddłużenie jest uzasadnione.

To wskazówki do przygotowania indywidualnej analizy, a nie opis dodatkowych faktów dotyczących klienta z przykładu. Choroba lub trudna sytuacja rodzinna nie prowadzą automatycznie do umorzenia długów.

Co zrobić po otrzymaniu odmowy oddłużenia?

Sprawdź treść rozstrzygnięcia, uzasadnienie, pouczenie oraz daty istotne dla wniesienia środka zaskarżenia. Nie odkładaj analizy do zakończenia rozmów z wierzycielami. Zakres zarzutów trzeba dopasować do konkretnego postanowienia i materiału sprawy.

Zakres pomocy opisuję na stronie sporządzanie środków zaskarżenia. Ogólne etapy postępowania przedstawia przewodnik po upadłości konsumenckiej. W sprawie indywidualnej analizy skorzystaj z kontaktu z kancelarią.

Źródła i zakres aktualizacji

Źródłem opisu sprawy jest moja pierwotna relacja opublikowana w tym wpisie 31 lipca 2022 r. Opis obejmuje przebieg do uchylenia odmowy i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania; nie przedstawia późniejszego wyniku postępowania.

Aktualne omówienie: art. 49114a i art. 49115 Prawa upadłościowego (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 913, ze zm.). Uzupełniająco: Anna Ludwiczyńska, Aleksandra Machowska, „Upadłość konsumencka”, wyd. 2, Warszawa 2022, s. 415–417; stan prawny opracowania: 5 maja 2022 r.

Autor: adwokat Michał Hajduk. Aktualizacja omówienia prawnego i redakcji przykładu: 17 października 2026 r. Wynik jednej sprawy nie gwarantuje rozstrzygnięcia w innej.

względy humanitarne

Masz pytania o upadłość konsumencką?

Zapraszam na moją grupę na Facebooku i kanał YouTube. Sprawdź grupę i poradniki wideo.

Komentarze (2)

  1. Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (17.10.2026).

    Gratuluję Panie Michale!
    Jest Pan nieoceniony!
    Z wyrazami szacunku
    Dariusz Sobkowiak

  2. Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (17.10.2026).

    Witam Ponownie Panie Mecenasie. Mogę prosić o podanie sygnatury postanowienia Sądu Okręgowego?
    Z wyrazami szacunku
    Pozdrawiam serdecznie
    Dariusz Sobkowiak

Dodaj komentarz

Zanim dodasz komentarz: administratorem danych jest adwokat Michał Hajduk, ul. Lelewela 23/6, 53-505 Wrocław, mh@kancelariamh.pl. Dane służą prowadzeniu i moderacji dyskusji oraz ochronie przed spamem (art. 6 ust. 1 lit. f RODO). Publiczne są zatwierdzona treść, nazwa autora, data i ewentualny adres strony; e-mail i IP nie są publicznie wyświetlane. Możesz użyć pseudonimu. Nie zamieszczaj danych poufnych, dokumentów ani danych innych osób. Szczegóły i prawa: polityka prywatności. Zasady moderacji: regulamin bloga.

Zaznaczenie pola zapamiętania danych jest dobrowolne i dotyczy wyłącznie ułatwienia kolejnego komentarza.

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *