Odpowiedź w skrócie: po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej syndyk nie może automatycznie przejąć całego wynagrodzenia z umowy zlecenia lub umowy o dzieło. Nie obowiązuje też jedna kwota wolna jednakowa dla każdej umowy. Przy powtarzającym się świadczeniu służącym utrzymaniu albo stanowiącym jedyne źródło dochodu znaczenie ma art. 833 § 21 Kodeksu postępowania cywilnego. Niezależnie od tego należy uwzględnić ochronę dochodu osoby fizycznej z art. 63 ust. 1a–1c Prawa upadłościowego.
Aktualizacja merytoryczna: 24 września 2026 r. Wpis opublikowano pierwotnie 13 grudnia 2015 r. Starsze odpowiedzi w komentarzach odnoszą się do stanu prawnego z czasu ich udzielenia.
Umowa zlecenia: kiedy obowiązują limity podobne do etatu?
Zgodnie z art. 833 § 21 Kodeksu postępowania cywilnego przepisy art. 87 i 871 Kodeksu pracy stosuje się odpowiednio do wszystkich świadczeń powtarzających się, których celem jest zapewnienie utrzymania albo które stanowią jedyne źródło dochodu osoby fizycznej. Chodzi o charakter i funkcję wypłat, a nie tylko o nazwę umowy. Powtarzające się wynagrodzenie z umowy zlecenia może spełniać te warunki, jeżeli służy bieżącemu utrzymaniu albo jest jedynym źródłem dochodu.
Przy zastosowaniu tej ochrony trzeba indywidualnie ustalić podstawę potrącenia i kwotę wolną. Nie można po prostu przyjąć, że „syndyk zawsze zabiera połowę zlecenia” albo że wynagrodzenie zleceniobiorcy zawsze podlega zajęciu w całości. Warto udokumentować powtarzalność wypłat, ich przeznaczenie na utrzymanie i pozostałe źródła dochodu.
Jednorazowa umowa o dzieło: czy całe wynagrodzenie wejdzie do masy?
Wynagrodzenie wypłacone jednorazowo za dzieło co do zasady nie jest świadczeniem powtarzającym się, do którego automatycznie stosuje się art. 833 § 21 Kodeksu postępowania cywilnego. Nie oznacza to jednak automatycznie utraty całej wypłaty. W upadłości osoby fizycznej należy ocenić, jaka część jej dochodu jest chroniona na podstawie art. 63 ust. 1a lub 1b Prawa upadłościowego, uwzględniając także inne dochody wyłączone z masy. Gdy zlecenia albo umowy o dzieło są zawierane i opłacane regularnie, ocenę ich powtarzalności trzeba oprzeć na rzeczywistych okolicznościach, a nie samej nazwie umowy.
Przykład: osoba utrzymuje się co miesiąc z jednego zlecenia, a inna osoba raz otrzymała zapłatę za wykonanie projektu. Sposób oceny ochrony tych dwóch wypłat może być różny. W obu przypadkach nie wystarczy informacja o kwocie pojedynczego przelewu; trzeba znać pozostały dochód, częstotliwość świadczeń i osoby pozostające na utrzymaniu.
Skąd w starych poradach zasada „dwóch tygodni”?
Art. 829 pkt 5 Kodeksu postępowania cywilnego wymienia pieniądze potrzebne na utrzymanie dłużnika nieotrzymującego stałej płacy i jego rodziny przez dwa tygodnie. Ten przepis dotyczy wyłączenia określonych pieniędzy spod egzekucji. Nie stanowi samodzielnej reguły, że przy każdej jednorazowej umowie o dzieło syndyk zostawia jedynie środki na dwa tygodnie, a pozostałe wynagrodzenie zabiera. Nie uzasadnia też automatycznego pomniejszania kwoty wolnej o 1/30 za każdy dzień do kolejnej wypłaty. Taki skrót myli ochronę pieniędzy z oceną wierzytelności o wynagrodzenie i całego dochodu w postępowaniu upadłościowym.
Jaka część dochodu musi pozostać upadłemu?
Art. 63 ust. 1a Prawa upadłościowego chroni część dochodu osoby fizycznej, która nie utrzymuje innych osób, odpowiadającą wraz z dochodami wyłączonymi z masy na podstawie ust. 1 kwocie 150% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej z ustawy o pomocy społecznej. Przy osobach pozostających na utrzymaniu upadłego ust. 1b odwołuje się do liczby tych osób wraz z upadłym i 150% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. To próg łączny: kwot chronionych z różnych podstaw nie dodaje się mechanicznie do siebie. Aktualne kryteria i sytuację rodziny należy sprawdzić w dniu wyliczenia.
Jeżeli konieczne wydatki są wyższe, art. 63 ust. 1c pozwala na wniosek upadłego lub syndyka określić inaczej część dochodu niewchodzącą do masy, z uwzględnieniem szczególnych potrzeb, zwłaszcza zdrowotnych i mieszkaniowych. W uproszczonym postępowaniu konsumenckim czynność przewidzianą dla sędziego-komisarza wykonuje wyznaczony sędzia (art. 4915 ust. 3).
Jak ustalić prawidłową kwotę w konkretnej sprawie?
- Zbierz umowy, rachunki, historię przelewów i informację, jak często następują wypłaty oraz czy są jedynym źródłem dochodu.
- Ustal wszystkie dochody i osoby pozostające na utrzymaniu upadłego; sprawdź, które świadczenia są wyłączone z masy.
- Poproś syndyka o wskazanie podstawy prawnej i sposobu wyliczenia kwoty pozostawianej z bieżącego dochodu.
- Jeśli zwykła ochrona nie wystarcza na szczególne, konieczne koszty życia, przedstaw dokumenty i rozważ wniosek z art. 63 ust. 1c Prawa upadłościowego.
Jeżeli dochód pochodzi z umowy o pracę, sprawdź osobny wpis: ile wynagrodzenia za pracę może zająć syndyk? Zasady dotyczące etatu i umowy cywilnoprawnej wymagają rozróżnienia.
Podstawa prawna
- Prawo upadłościowe – art. 62 oraz art. 63 ust. 1, 1a–1c; w postępowaniu konsumenckim także art. 4915 ust. 3.
- Kodeks postępowania cywilnego – art. 829 pkt 5 i art. 833 § 21.
- Kodeks pracy – art. 87 i 871.




Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (24.09.2026).
Panie Mecenasie mam pytanie odnośnie tzw. trzynastki czy wchodzi w całości do masy upadłości i drugie czy zwrot z urzędu skarbowego w moim przypadku ulga podatkowa na dzieci też wejdzie do masy upadłości czy są jakieś regulacje na ten temat czy syndyk o tym decyduje.
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (24.09.2026).
Trzynastka nie wchodzi w całości do masy upadłości, o ile dłużnik nie posiada zobowiązań alimentacyjnych.
Co do zwrotu z urzędu skarbowego, to zwrot ten w całości wchodzi do masy upadłości.
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (24.09.2026).
Czyli przy umowie o dzieło (wypłata jednorazowa) syndyk z całości wydzieli dla upadłego kwotę na utrzymanie przez 2 tygodnie zaledwie??? Dlaczego nie przez miesiąc na przykład, dla mnie bardziej sensowne i bardziej ludzkie rozwiązanie.
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (24.09.2026).
Dokładnie tak. Niestety nie jestem w stanie stwierdzić czym kierował się tu ustawodawca określając taki okres.
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (24.09.2026).
Szanowny Panie Mecenasie, były mąż chcąc się uwolnić od wspólnych oraz swoich własnych zobowiązań kredytowych złożył bez mojej zgody wniosek do sądu o upadłość konsumęncką. Ja nie mogłam być nawet stroną postępowania pomimo, że dotyczyło to przecież również mojego majątku. I niestety ją uzyskał. Nie mieliśmy rozdzielności majątkowej. Zostałam pozbawiona całego swojego majątku osobistego, który wszedł w skład masy upadłościowej byłego męża. Czy ja mam możliwość dochodzenia swoich praw majątkowych i przed jakim organem? Zastanawiam się także nad skargą konstytucyjną, ponieważ zostały naruszone moje dobra osobiste. Zostałam pozbawiona swojego majątku.
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (24.09.2026).
Nie jest wymagana zgoda drugiego małżonka na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Co do zasady nikt poza dłużnikiem (wnioskodawcą) nie jest uczestnikiem postępowania w przedmiocie ogłoszenia upadłości. Nawet współmałżonek nie ma żadnych praw w tym postępowaniu. Wszystko odbyło się zgodnie z przepisami.
Jedynie w postępowaniu upadłościowym, tj. po ogłoszeniu upadłości małżonek upadłego dłużnika może stać się uczestnikiem postępowania, jeżeli dokona zgłoszenia wierzytelności. Więcej na ten temat TUTAJ.
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (24.09.2026).
witam, ja to wszystko wiem.. nie otrzymałam niestety odpowiedzi na zadane pytania.. co z moimi prawami? to była także i moja własność…jak ja mogę się bronić
? oczywiście zgłosiłam swoje wierzytelności.. ale nie sądzę, żebym otrzymała choć złotówkę…
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (24.09.2026).
Otrzymała Pani odpowiedź. Zgodnie z przepisami – po ogłoszeniu upadłości – to przestaje być Pani majątek. Pani w zamian nabywa wierzytelność w wysokości wartości Pani udziałów w tym majątku. Nie da się przed tym obronić.
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (24.09.2026).
Również mam pytanie jeśli jestem na etapie wniosku do sądu o upadłość konsumencka , jeszcze nie dostałam terminu rozprawy.
To czy mogę podjąć prace na umowę o prace co się z tym wiąże czy na umówię może być najniższa krajowa . Czytałam ze jeżeli taka jest to nie będą pobierać żadnych pieniędzy
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (24.09.2026).
Oczywiście można podjąć zatrudnienie na umowę o prace. Co do wysokości wynagrodzenia, to powinno być ono adekwatne do wykonywanej pracy.