Krótka odpowiedź: w jednoosobowej działalności gospodarczej przedsiębiorca i właściciel firmy to ta sama osoba. Dlatego przy ustalaniu zakresu układu nie wystarczy podzielić zobowiązań na „firmowe” i „prywatne”. Punktem wyjścia są przepisy o wierzytelnościach objętych układem, data powstania długu oraz ustawowe wyłączenia. Osobno trzeba zbadać zabezpieczenia, współdłużników i zdolność do wykonywania bieżących zobowiązań.
JDG nie ma osobnych długów od właściciela
Nazwa handlowa, NIP czy rachunek firmowy nie tworzą osobnej osoby prawnej. Dłużnikiem z umowy zawartej w ramach JDG pozostaje osoba fizyczna. Ta sama osoba może mieć kredyt mieszkaniowy, prywatną pożyczkę, zaległości wobec dostawców i zobowiązania publicznoprawne. Oznaczenie faktury jako „firmowej” samo nie przesądza, czy wierzytelność jest objęta restrukturyzacją.
Art. 150 Prawa restrukturyzacyjnego jako zasadę wskazuje objęcie układem wierzytelności osobistych powstałych przed otwarciem postępowania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W postępowaniu o zatwierdzenie układu trzeba ponadto prawidłowo ustalić dzień układowy. Wierzytelności powstałe później wymagają odrębnej oceny i bieżącego finansowania.
Jak analizować poszczególne zobowiązania?
| Rodzaj długu | Co trzeba sprawdzić? |
|---|---|
| Kredyt lub pożyczka prywatna | To, czy wierzycielem jest wierzyciel osobisty przedsiębiorcy, kiedy powstała wierzytelność i czy istnieje zabezpieczenie. |
| Faktura dostawcy | Datę powstania wierzytelności, jej wysokość, ewentualny spór oraz termin realizacji bieżących dostaw. |
| Kredyt hipoteczny | Aktualny zakres objęcia wierzytelności układem, wartość zabezpieczenia i prawa pozostałych dłużników; zasady nie wolno wyprowadzać ze starych opracowań. |
| Alimenty | Ustawowe wyłączenie z układu. |
| Wynagrodzenie pracownika | Czy pracownik wyraził wymaganą ustawą zgodę na objęcie wierzytelności układem. |
| Zaległości podatkowe i składkowe | Rodzaj oraz okres zobowiązania, a także szczególne ograniczenia propozycji układowych dotyczące należności publicznych. |
To mapa pytań do analizy, a nie automatyczna kwalifikacja każdej należności. Szczególnie przy hipotece lub drugim kredytobiorcy należy zbadać dokumenty zabezpieczenia i aktualną treść układu.
Czego układ nie załatwia sam przez się?
Układ modyfikuje sposób wykonania objętych nim zobowiązań zgodnie z przepisami i zatwierdzonymi propozycjami. Nie oznacza natychmiastowego wykreślenia każdego długu. Przedsiębiorca nadal musi mieć środki na bieżące opłaty i koszty życia. Jeżeli podstawowa działalność stale generuje stratę, samo rozłożenie starego zadłużenia na raty może nie wystarczyć.
Istotna jest również sytuacja poręczyciela i współdłużnika. Układ przedsiębiorcy nie powinien być przedstawiany jako gwarancja zwolnienia każdej innej osoby odpowiedzialnej za ten sam kredyt. Wymaga to osobnej analizy umowy, zabezpieczenia i ustawy.
Co jeśli prowadzenie firmy nie ma już ekonomicznego sensu?
Jeżeli dalsza działalność powiększa zadłużenie, warto porównać realny plan wykonania układu z wariantem zakończenia JDG. Po faktycznym zakończeniu i wykreśleniu działalności osoba fizyczna może co do zasady od razu wnioskować o upadłość konsumencką, także gdy jej zobowiązania powstały podczas prowadzenia firmy. Nie ma obowiązku przeprowadzenia wcześniej upadłości gospodarczej jako etapu pośredniego. Inna jest jednak procedura, koszty, rola wierzycieli i sposób oddłużenia.
Najczęstsze pytania
Czy prywatny kredyt zawsze zostaje poza restrukturyzacją JDG?
Nie. Podział na „prywatne” i „firmowe” nie jest samodzielnym ustawowym kryterium. Trzeba ustalić, kto jest dłużnikiem, kiedy powstała wierzytelność oraz czy zachodzi wyłączenie lub szczególna regulacja.
Czy wpisanie długu do spisu automatycznie go redukuje?
Nie. Spis służy ustaleniu wierzytelności; treść układu, jego przyjęcie i zatwierdzenie oraz późniejsze wykonanie decydują o praktycznym skutku restrukturyzacji.
Czy przedsiębiorca może po prostu zamknąć JDG?
Może zakończyć działalność, ale powinien wcześniej ocenić stan trwającego postępowania i skutki dla wierzycieli. Samo wykreślenie z CEIDG nie usuwa zobowiązań.
Powiązane poradniki: porównanie upadłości gospodarczej i konsumenckiej oraz układ konsumencki. Ten drugi jest odrębnym postępowaniem dla osoby nieprowadzącej działalności.
Podstawa prawna: art. 150, 151 i 156 Prawa restrukturyzacyjnego oraz art. 4911 Prawa upadłościowego. Stan prawny: 25 września 2026 r.
Dołącz do dyskusji na forum!
Zachęcam do zadawania pytań na forum o upadłości konsumenckiej. Przejdź do strony >>