Ugoda z syndykiem przy skardze pauliańskiej – zgody, kwota i raty

Ugoda z syndykiem w sprawie skargi pauliańskiej jest możliwa, jeżeli jej warunki da się uzasadnić interesem masy upadłości i zostaną dochowane wymagane zgody. Może dotyczyć zapłaty uzgodnionej kwoty, terminu lub rat, wydania majątku i zakończenia procesu. Sama propozycja porozumienia nie zatrzymuje terminów sądowych ani nie uchyla zabezpieczenia.

Nie ma ustawowej reguły, że syndyk musi przyjąć określony procent wartości mieszkania lub rozłożyć należność na raty. Ocena zależy od podstawy żądania, dowodów, wartości odzyskiwanego majątku, kosztów i możliwości wykonania porozumienia. Najpierw warto ustalić, czego syndyk może żądać w ramach skargi pauliańskiej.

Ugoda a ustawowa zapłata różnicy wartości

Trzeba odróżnić dwa rozwiązania. Ugoda polega na wzajemnych ustępstwach w celu usunięcia niepewności lub zakończenia sporu, zgodnie z art. 917 k.c. Jej treść jest negocjowana w granicach prawa.

Art. 134 ust. 1 Prawa upadłościowego przewiduje natomiast szczególną możliwość zwolnienia się z obowiązku przekazania majątku do masy przez zapłatę różnicy między wartością rynkową świadczenia dłużnika z dnia umowy a wartością świadczenia przez niego otrzymanego. Potrzebna jest zgoda sędziego-komisarza. Nie jest to prawo do dowolnego obniżenia żądania ani automatyczne zastosowanie art. 533 k.c.

Kto zatwierdza ugodę z syndykiem?

Zgodnie z art. 206 ust. 1 pkt 6 Prawa upadłościowego zawarcie ugody co do roszczeń spornych wymaga co do zasady zezwolenia rady wierzycieli pod rygorem nieważności. Jeżeli rady nie ustanowiono, jej czynności wykonuje sędzia-komisarz na podstawie art. 213 ust. 1.

Art. 206 ust. 2 zawiera wyjątek dla czynności, która musi być dokonana niezwłocznie i dotyczy wartości nieprzekraczającej 10 000 zł. Oba warunki trzeba zbadać łącznie. Nie jest to ogólne upoważnienie do zawierania dowolnych drobnych ugód bez zgody.

W uproszczonej upadłości konsumenckiej czynność właściwą dla sędziego-komisarza wykonuje jako sędzia-komisarz wyznaczony sędzia, zgodnie z art. 491⁵ ust. 3. To, że w postanowieniu nie wyznaczono stałego sędziego-komisarza, nie daje syndykowi dowolności.

Wymaganą zgodę w postępowaniu upadłościowym należy odróżnić od oceny dopuszczalności ugody przez sąd prowadzący proces cywilny. Przed podpisaniem i wykonaniem porozumienia trzeba ustalić, które rozstrzygnięcia są potrzebne i kiedy mają zostać uzyskane.

Jak przygotować propozycję ugody dla syndyka?

1. Określ spór: umowę, nieruchomość lub kwotę, sygnaturę procesu i podstawę żądania.
2. Przedstaw stanowisko: wskaż sporne przesłanki i dowody, bez składania nieprzemyślanych oświadczeń.
3. Uzasadnij kwotę: wartością przedmiotu, ryzykiem dowodowym, kosztami i czasem dochodzenia roszczenia.
4. Pokaż wykonalność: źródło finansowania, pierwszą wpłatę i realne terminy.
5. Opisz zakończenie sprawy: co stanie się z pozwem, zabezpieczeniem i kosztami oraz kiedy syndyk ma wykonać odpowiednie czynności.
6. Ustal zgody: ich zakres oraz wpływ braku zgody na wykonane lub planowane płatności.

Stwierdzenie „nie mam pieniędzy” samo w sobie nie wyjaśnia, dlaczego niższa kwota miałaby być korzystniejsza dla masy. Znacznie więcej wnosi konkretne porównanie: ile i kiedy masa może realnie otrzymać według różnych wariantów.

Czy syndyk może zgodzić się na raty?

Raty mogą być elementem ugody, ale nie są uprawnieniem pozwanego. Zbyt długi lub niepewny harmonogram może być sprzeczny z interesem wierzycieli. Trzeba uwzględnić czas trwania upadłości, bieżące koszty, wartość zabezpieczenia i ryzyko niewykonania.

Harmonogram powinien określać kwoty i daty, rachunek, sposób zaliczania wpłat, odsetki oraz skutki opóźnienia. Jeśli przewiduje natychmiastową wymagalność pozostałych rat, warunki jej powstania muszą być jasne. Należy również ustalić, czy i w jakim zakresie dokument może być podstawą egzekucji.

Przykład: ta sama suma, ale inne warunki ugody

Przykład poglądowy: strony rozważają 60 000 zł płatne jednorazowo albo 24 raty po 2 500 zł. W obu wariantach suma nominalna jest taka sama: 24 × 2 500 zł = 60 000 zł. Warunki nie są jednak równoważne dla masy: różnią je czas otrzymania środków, ryzyko opóźnienia, koszty obsługi i ewentualne zabezpieczenie.

Przy porównaniu zapisz również odsetki, skutki braku jednej raty, sposób zakończenia procesu i zniesienia zabezpieczenia. Kwoty są wyłącznie przykładem rachunkowym; nie stanowią typowej stawki ugodowej ani prognozy zgody syndyka.

Co musi być jasne przed pierwszą wpłatą?

Przelew na rachunek upadłego lub wybranego wierzyciela nie jest tym samym co prawidłowe wykonanie rozliczenia z masą. Dane odbiorcy i tytuł płatności muszą odpowiadać treści porozumienia oraz właściwemu obowiązkowi.

Co z zapłaconą wcześniej ceną zakupu?

Jeżeli spór dotyczy odpłatnej transakcji, trzeba rozliczyć także świadczenie spełnione przez nabywcę. Art. 134 ust. 2 przewiduje zasady zwrotu świadczenia wzajemnego zależne m.in. od tego, czy znajduje się oddzielnie w masie albo czy masa jest nim wzbogacona. W pozostałym zakresie może powstać wierzytelność dochodzona w upadłości.

Nie należy bez analizy pomniejszać każdej propozycji o całą historyczną cenę, zwłaszcza gdy sporna jest sama zapłata. Dokument powinien jasno określać, czy ugoda rozlicza również ten element i jakie roszczenia pozostają po jej wykonaniu.

Ugoda sądowa, pozasądowa czy mediacja?

Wybór formy wpływa na zakończenie procesu, możliwość egzekucji i sposób zatwierdzenia. Porozumienie pozasądowe nie usuwa automatycznie sprawy z sądu. Ugoda przed mediatorem wymaga zastosowania przepisów o zatwierdzeniu przez sąd, jeżeli ma wywoływać skutki przewidziane dla takiej ugody.

Art. 104 k.p.c. przewiduje wzajemne zniesienie kosztów procesu, w którym zawarto ugodę, jeżeli strony nie postanowiły inaczej. Nie oznacza to, że koszty znikają lub że każdy otrzyma zwrot swojego wynagrodzenia adwokackiego. Rozliczenie trzeba opisać świadomie, z uwzględnieniem również nieuiszczonych kosztów sądowych.

Czy negocjacje wstrzymują proces?

Nie automatycznie. Trzeba równolegle dochować terminów odpowiedzi i zaskarżenia orzeczeń. Jeżeli doręczono pozew, zobacz jak przygotować odpowiedź na pozew syndyka. Zakaz zbywania lub inne zabezpieczenie obowiązuje zgodnie z wydanym postanowieniem, dopóki nie zmieni się jego podstawa lub nie zapadnie właściwe rozstrzygnięcie.

Nie należy zakładać, że zwykłe negocjacje mają taką samą poufność jak mediacja. Art. 183⁴ k.p.c. reguluje poufność postępowania mediacyjnego i skutki powoływania się na składane w nim propozycje. Zwykły mail do syndyka wymaga osobnej oceny.

Przykład: sporna sprzedaż i propozycja rozliczenia

Nabywca zapłacił za lokal, ale syndyk kwestionuje rynkową wysokość ceny i skutek transakcji dla wierzycieli. Strony powinny najpierw porównać dokumenty płatności i wyceny. Propozycja ugody może uwzględniać ryzyko opinii biegłego i koszty dalszego procesu, nie może jednak opierać się na fikcyjnej cenie ani zakładać nieistniejącej zgody właściwego organu.

To przykład sposobu analizy, a nie stawka ugodowa. Bez dokumentów nie da się rzetelnie określić kwoty, za którą syndyk powinien zakończyć konkretny spór.

Najczęstsze pytania

Czy mogę zachować mieszkanie, płacąc część jego wartości?

Może to być przedmiotem analizy, ale nie ma automatycznego uprawnienia. Znaczenie mają podstawa roszczenia, treść art. 134, warunki ugody i wymagane zgody.

Czy wpłata uzgodnionej kwoty od razu usuwa wpis z księgi wieczystej?

Nie zawsze. Potrzebne mogą być odrębne wnioski i dokumenty. Sposób usunięcia zabezpieczenia należy ustalić w porozumieniu.

Podstawa prawna i źródła

Stan prawny zweryfikowany 15 października 2026 r.

• Prawo upadłościowe: art. 134, art. 206 ust. 1 pkt 6 i ust. 2, art. 213 oraz art. 491⁵ ust. 3.
• Kodeks cywilny: art. 533 i art. 917–918.
• Kodeks postępowania cywilnego: art. 104, art. 183⁴, art. 183¹⁴–183¹⁵ i art. 223.

Chcesz ocenić propozycję ugody? Skontaktuj się z kancelarią i przygotuj pozew lub wezwanie, umowę, dowody zapłaty i projekt porozumienia. Artykuł opisuje zasady ogólne; warunki konkretnej ugody wymagają analizy dokumentów.