Podział majątku wspólnego po ogłoszeniu upadłości – precedensowe orzeczenie Sądu Najwyższego

W dniu 07 listopada br. Sąd Najwyższy wydał bardzo ważne orzeczenie, w którym dopuścił możliwości przeprowadzenia postępowania o podział majątku wspólnego już po ogłoszeniu upadłości (V CSK 615/17). Nie oznacza to jednak, że postępowanie działowe można przeprowadzić po ogłoszeniu upadłości w każdym przypadku.

Przywołane powyżej rozstrzygnięcie dotyczy bowiem wyłączenie podziału majątku wspólnego w sytuacji gdy rozdzielność majątkowa powstała przed ogłoszeniem upadłości. Co więcej, pod warunkiem, że rozdzielność majątkowa została ustanowiona w czasie, który w świetle przepisów prawa upadłościowego pozwala na uznanie jej za skuteczną w stosunku do masy upadłości.

Przypomnę, że bezskuteczne w stosunku do masy upadłości jest ustanowienie rozdzielności majątkowej:
– na podstawie orzeczenia sądu w ciągu roku przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości jest bezskuteczne w stosunku do masy upadłości, chyba że pozew o ustanowienie rozdzielności majątkowej został złożony co najmniej na dwa lata przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości (art. 125 ust. 1 Prawa upadłościowego).
– z mocy prawa w ciągu roku przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w wyniku rozwodu, separacji albo ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków, chyba że pozew lub wniosek w sprawie został złożony co najmniej dwa lata przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości (art. 125 ust. 3 Prawa upadłościowego)
– na podstawie umowy majątkowej gdy umowa zawarta została w ciągu dwóch lata przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości (art. 126 ust. 1 Prawa upadłościowego).

Przedmiotowe orzeczenie zostało wydane w sprawie byłych małżonków, rozwiedzionych kilka lat przed ogłoszeniem upadłości. Pomimo ustania wspólności majątkowej na skutek rozwodu nie uregulowali oni wcześniej kwestii majątkowych, tj. nie dokonali podziału majątku wspólnego. Postępowanie działowe zostało wszczęte w znacznie późniejszym czasie przez byłą żonę upadłego dłużnika.