Spadek a ogłoszenie upadłości konsumenckiej

Z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego dłużnika staje się masą upadłości, która zasadniczo służy zaspokojeniu jego wierzycieli. Dotyczy to majątku należącego do dłużnika w dniu ogłoszenia upadłości oraz nabytego przez niego w toku postępowania upadłościowego, w tym w drodze dziedziczenia, z uwzględnieniem ustawowych wyłączeń.

Jeżeli upadły zostaje powołany do spadku otwartego po ogłoszeniu upadłości w toku postępowania, nabywany przez niego spadek co do zasady wchodzi do masy. Dotyczy to dziedziczenia ustawowego i testamentowego. Zgodnie z art. 119 ust. 1 Prawa upadłościowego syndyk nie składa oświadczenia o przyjęciu, a spadek uważa się za przyjęty z dobrodziejstwem inwentarza. Odrzucenie spadku przez upadłego po ogłoszeniu upadłości jest bezskuteczne wobec masy (art. 123).

Jeżeli upadły dziedziczy razem z innymi osobami, należy ustalić jego udział. Upadłość jednego spadkobiercy nie obejmuje automatycznie udziałów pozostałych spadkobierców.

To samo dotyczy sytuacji gdy otwarcie spadku miało miejsce jeszcze przed ogłoszeniem upadłości konsumenckiej i do tego momentu nie upłynął termin do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku – wynoszący sześć miesięcy licząc od dnia, kiedy spadkobierca dowiedział się o powołaniu do spadku – którego dłużnik nie złożył. Jeżeli natomiast przed datą ogłoszenia upadłości złożył on już oświadczenie co do sposobu przyjęcia spadku, to oświadczenie to pozostaje w mocy, choćby majątek, który został przyjęty wprost (tj. bez ograniczenia za długi spadkowe) był obciążony długami.

Brak oświadczenia o przyjęciu spadku – obecne i dawne zasady

Jeżeli termin do złożenia oświadczenia upłynął przed ogłoszeniem upadłości, nie należy automatycznie przyjmować, że spadek został przyjęty wprost. Dla spadków otwartych od 18 października 2015 r. brak oświadczenia w terminie oznacza przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza (art. 1015 § 2 Kodeksu cywilnego).

Spadek otwiera się w chwili śmierci spadkodawcy. Do spadków otwartych wcześniej stosuje się dawne przepisy; trzeba ustalić datę śmierci i właściwe w danej sprawie wyjątki. Decyduje data otwarcia spadku, a nie data ogłoszenia upadłości ani wydania postanowienia spadkowego (art. 6 ustawy z 20 marca 2015 r., Dz.U. poz. 539).

Ten fragment zweryfikowano 9 października 2026 r. Pozostały opis zachowuje oznaczenie archiwalnego stanu prawnego.

Powyższe zasady odnoszą się odpowiednio do zapisu (rozrządzenia testamentowego) na rzecz upadłego dłużnika. Zapisany przedmiot wchodzi do masy upadłości z mocy prawa, a roszczeń z tego tytułu dochodzi już syndyk.

Spadek może jednak zostać wyłączony z masy upadłości przez sędziego-komisarza gdy w jego skład wchodzą wierzytelności i prawa wątpliwe co do istnienia lub możliwości ich wykonania. To samo dotyczy sytuacji, gdy składniki majątkowe wchodzące do spadku są trudno zbywalne albo z innych przyczyn wejście spadku do masy upadłości nie byłoby korzystne dla postępowania upadłościowego. Na postanowienie w przedmiocie wyłączenia spadku z masy upadłości przysługuje zażalenie zarówno upadłemu, jak i wierzycielom.

Jeżeli spadek zostanie wyłączony z masy upadłości oświadczenie o jego przyjęciu lub odrzuceniu składa już sam upadły, wedle własnego uznania. Przy czym termin do złożenia rzeczonego oświadczenia zaczyna biec dopiero od chwili uprawomocnienia się postanowienia o wyłączeniu spadku z masy upadłości. Jeżeli termin do złożenia oświadczenie zaczął biec jeszcze przed data ogłoszeni upadłości, to po wyłączeniu spadku z masy upadłości rozpoczyna on swój bieg na nowo, a co za tym idzie wynosi on kolejne sześć miesięcy.

Spadek w okresie wykonywania planu spłaty

Etap wykonywania planu spłaty wymaga odrębnej oceny. Nabycie wartościowego spadku może stanowić istotną poprawę sytuacji majątkowej i uzasadniać wniosek o zmianę planu na podstawie art. 491¹⁹ ust. 3 Prawa upadłościowego. Nie oznacza to automatycznej zmiany rat. Nabyte składniki majątku wykazuje się w sprawozdaniu zgodnie z art. 491¹⁸ ust. 3.

Zmianę planu opisuje poradnik zmiana planu spłaty wierzycieli. Przed wnioskiem sprawdź także checklistę danych i dokumentów do upadłości konsumenckiej.

Podstawa prawna: Kodeks cywilny – art. 924 i 1015, ustawa z 20 marca 2015 r. – art. 6 oraz Prawo upadłościowe – art. 62, 119, 123, 491¹⁸ i 491¹⁹. Fragment o planie spłaty zweryfikowano 9 października 2026 r.