Warunkowe umorzenie zobowiązań bez planu spłaty dotyczy sytuacji, w której upadły nie jest zdolny do jakichkolwiek spłat, ale niezdolność ta nie ma charakteru trwałego. Ustawa przewiduje pięcioletni okres liczony od uprawomocnienia się postanowienia. W tym czasie poprawa sytuacji może doprowadzić do ustalenia planu spłaty na wniosek upadłego lub wierzyciela.
Pierwotny artykuł z 2019 r. opisywał projekt reformy. Poniższa treść zastępuje tamto omówienie i przedstawia przepisy zweryfikowane 17 października 2026 r., w tym obecne brzmienie art. 49116 ust. 2b Prawa upadłościowego.
Kiedy możliwe jest warunkowe umorzenie?
Sąd ocenia osobistą sytuację upadłego i rzeczywistą możliwość dokonywania choćby częściowych spłat. Jeżeli niezdolność jest trwała, właściwe może być umorzenie bez planu, bez warunku poprawy sytuacji. Gdy nie jest trwała, zastosowanie ma mechanizm warunkowy. Sam brak zatrudnienia albo chwilowo niski dochód nie przesądzają automatycznie o żadnym z tych rozwiązań. Trzeba także uwzględnić ewentualne przeszkody oddłużenia.
Czy po pięciu latach można złożyć nowy wniosek o plan spłaty?
Art. 49116 ust. 2b pozwala sądowi ustalić plan także po upływie pięciu lat, ale na podstawie wniosku złożonego w pięcioletnim terminie określonym w ust. 2a. Nie jest to uprawnienie do składania pierwszego takiego wniosku w dowolnym momencie przez całe życie upadłego. Ważny jest termin złożenia wniosku. Sąd może rozpoznać go później. Nie oznacza to możliwości złożenia pierwszego wniosku dopiero po upływie ustawowego terminu.
Dlatego przy ocenie skutków upływu terminu należy sprawdzić zarówno datę prawomocności warunkowego umorzenia, jak i to, czy wpłynął terminowy wniosek oraz jak został rozpoznany.
Jakie obowiązki pozostają po postanowieniu?
- Coroczne sprawozdanie ze swojej sytuacji majątkowej i zawodowej, składane do końca kwietnia za poprzedni rok, wraz z kopią rocznego zeznania podatkowego.
- Wykazanie informacji wymaganych ustawą, między innymi przychodów, określonych składników majątku, możliwości zarobkowych i kosztów utrzymania.
- Przestrzeganie ograniczeń dotyczących czynności prawnych mogących pogorszyć sytuację majątkową; w szczególnie uzasadnionych przypadkach potrzebna może być zgoda sądu lub zatwierdzenie czynności.
Naruszenia obowiązków mogą prowadzić do uchylenia warunkowego umorzenia. Samo otrzymanie postanowienia nie zwalnia z obowiązku rzetelnego ujawniania sytuacji.
Co następuje po zakończeniu okresu?
Art. 49116 ust. 2i reguluje umorzenie po upływie pięciu lat, jeżeli upadły ani wierzyciel nie złożyli wniosku przewidzianego w ust. 2a. Trzeba przy tym ustalić los ewentualnych wniosków i to, czy postanowienie nie zostało uchylone. Umorzenie nie obejmuje ustawowych wyjątków wskazanych w art. 49121 ust. 2.
Zobacz także: umorzenie bez planu spłaty oraz długość planu spłaty wierzycieli.
Autor: adwokat Michał Hajduk. Aktualizacja merytoryczna: 17 października 2026 r. Podstawa: art. 49114a, art. 49116 ust. 1–2i i art. 49121 ust. 2 Prawa upadłościowego. Dla starszych spraw trzeba sprawdzić przepisy przejściowe.



Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (17.10.2026).
Panie Michale,
W grudniu po 35 miesiącach zakończyłam plan spłaty. Dziś odebrałam PIT i zamierzam w poniedziałek złożyć ostatnie sprawozdanie z wykonania planu za 2019 r. Czy razem ze sprawozdaniem powinnam złożyć jakiś wniosek o wydanie postanowienia zakończającego całe postępowanie? Będę bardzo wdzięczna za odpowiedź.
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (17.10.2026).
Tak, należy wnioskować o stwierdzenie wykonania planu spłaty wierzycieli.
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (17.10.2026).
Dzień dobry Panie Mecenasie, mam pytanie: czy jeśli dostałem upadłość konsumencką na sprawie sądowej w lipcu 2019, a więc kiedy „WARUNKOWE umorzenie zobowiązań, bez ustalania planu spłaty wierzycieli” jeszcze nie istniało, to czy jeśli teraz (końcówka maja 2020) bede starał się o ustalenie PSW (właśnie piszę wniosek), to czy na sprawie mogę również dostać „WARUNKOWE umorzenie zobowiązań, bez ustalania planu spłaty wierzycieli”, które jeszcze wtedy(kiedy ogłaszałem upadłość w lipcu 2019) nie obowiązywało, czy może jednak jest mozliwy przebieg sprawy według starych reguł(z 2019), a więc dwie możliwości: „umorzenie bez planu spłat” oraz „ustalenie planu spłat wierzycieli” ?
Dziękuję za odpowiedź i serdecznie pozdrawiam
Tomasz
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (17.10.2026).
Obowiązują stare przepisy. Zatem nie ma możliwości ustalenia warunkowego umorzenia bez planu spłaty wierzycieli.
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (17.10.2026).
Dzień dobry,
Szanowny Panie Mecenasie właśnie została ogłoszona u mnie przez są upadłość konsumencka warunkowa.
Po przeczytaniu Pana bloga stwierdzam właśnie że faktycznie lepiej jest mieć ustalony plan spłat.
,,Biorąc pod uwagę powyższe lepiej już mieć ustalany plan spłaty wierzycieli, niż warunkowo umorzone zobowiązania”
Mam pytanie skoro została u mnie ustalona upadłość konsumencka warunkowa.
To jak mogę teraz napisać wniosek do sądu (poproszę wzór ) że jednak proszę o uchylenie wyroku. I że plan spłat zaproponowany przez syndyka pozwala mi na sytuacje taką że jestem gotowy spłacać wierzycieli na kwotę 300 zł miesięcznie przez okres 36 miesięcy.
Pozdrawiam
Szymon
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (17.10.2026).
Rozumiem, że zostało wydane postanowienie o warunkowym umorzeniu zobowiązań bez ustalania planu spłaty wierzycieli. Jeżeli takie postanowienie nie jest prawomocne, to proszę jak najszybciej złożyć wniosek o uzasadnienia, a następnie zażalenie. W zażaleniu oczywiście należy przywołać argumenty wskazujące na zasadność ustalenia planu spłat. Jeżeli postanowienie jest już prawomocne, to nie da się nic teraz zrobić.
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (17.10.2026).
Dzień dobry,
Szanowny Panie Mecenasie, w 2021r. Złożyłam wniosek o upadłość konsumencką. W toku postępowania Syndyk wnioskował o umorzenie warunkowe planu spłaty na okres 5 lat wobec mojej osoby. Obecnie nie pracuję, wychowuję 2 letnią córkę, z obecnym mężem nie mieszkam, z prac dorywczych i pieniędzy przekazanych przez męża na dziecko -mój miesięczny przychód wynasi 800 zł miesięcznie. ( dokladnie takie informacje przekazałam Syndykowi).
Czy mogę jako osoba nie pracującą wnioskować o ustalenie planu spłat? Czy taki wniosek ma sens? Dodam jeszcze, że wyrok nie została uprawomocniony.
Chciałabym zacząć żyć „normalnie „.
Z góry dziękuję bardzo za pomoc , życzę wszystkiego dobrego w Nowym Roku.
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (17.10.2026).
Jeżeli uważa Pani, że posiadane możliwości finansowe pozwolą na udźwignięcie ewentualnych spłat na rzecz wierzycieli, to jak najbardziej. Oczywiście należałoby zaproponować jakąś kwotę, np. 50 – 100 zł miesięcznie. Rozumiem, że sąd wydał już postanowienie? Jeżeli tak, to musiałby Pani wnieść zażalenia i wnosić o ustalenie planu spłaty, albo umorzenie zobowiązań bez planu spłat.
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (17.10.2026).
Szanowny Panie Mecenasie, we wniosku o upadłość konsumencką wskazałem 7 wierzycieli, zgłosiło się 2. Sąd postanowił, że moje zobowiązania zostaną umorzone ale warunkowo. Czy w trakcie tych pięciu lat wniosek o ustalenie planu spłaty może składać każdy z 7 wierzycieli, czy tylko tych dwóch, którzy się zgłosili?
Komentarz archiwalny — sprzed aktualizacji stanu prawnego artykułu (17.10.2026).
Tylko wierzyciele, którzy mogliby uczestniczyć w ewentualnym planie spłaty wierzycieli. Tym samym – siła rzeczy – jedynie wierzyciele, którzy dokonali zgłoszenia wierzytelności.