Prawomocność planu spłaty wierzycieli – jak ustalić?

Krótka odpowiedź: w postępowaniu prowadzonym w Krajowym Rejestrze Zadłużonych najpewniejszym potwierdzeniem prawomocności planu spłaty jest opublikowana w KRZ informacja o prawomocności postanowienia. Plan staje się prawomocny, gdy upłyną terminy do wniesienia zażalenia wszystkim uprawnionym albo gdy rozpoznano ostatnie skutecznie wniesione zażalenie. Pierwszą ratę należy zapłacić w terminie wynikającym z sentencji postanowienia.

Sama data wydania postanowienia nie wystarcza do obliczenia początku planu spłaty. Znaczenie mają sposób wydania orzeczenia, data obwieszczenia w KRZ, ewentualne doręczenie, wnioski o uzasadnienie i zażalenia. Dlatego przed wykonaniem pierwszej płatności trzeba przeczytać dokładne brzmienie postanowienia oraz sprawdzić informację o jego prawomocności.

Spis treści

1. Kiedy plan spłaty staje się prawomocny?
2. Jak sprawdzić prawomocność w KRZ?
3. Ile wynosi termin na zażalenie?
4. Postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym
5. Postanowienie ogłoszone na posiedzeniu jawnym
6. Od kiedy płacić pierwszą ratę?
7. Co się dzieje po wniesieniu zażalenia?
8. Sprawy prowadzone poza KRZ
9. Najczęściej zadawane pytania

Kiedy postanowienie o planie spłaty staje się prawomocne?

Postanowienie ustalające plan spłaty wierzycieli staje się prawomocne, gdy nie może już zostać zmienione w zwykłym toku instancji. W praktyce następuje to w jednej z dwóch sytuacji:

• upłynął termin do wniesienia zażalenia wszystkim osobom uprawnionym i nikt skutecznie go nie wniósł;
• wszystkie skutecznie wniesione zażalenia zostały rozpoznane, odrzucone albo zwrócone, a rozstrzygnięcie nie podlega już zwykłemu środkowi zaskarżenia.

Na postanowienie w przedmiocie ustalenia planu spłaty przysługuje zażalenie. Rozpoznaje je sąd drugiej instancji w składzie trzech sędziów zawodowych. Samo przekonanie upadłego, że nikt nie złożył zażalenia, nie stanowi jeszcze urzędowego potwierdzenia prawomocności.

Jak sprawdzić prawomocność planu spłaty w KRZ?

Art. 491¹⁴ ust. 7 Prawa upadłościowego nakazuje obwieszczenie zarówno postanowienia w przedmiocie ustalenia planu spłaty, jak i informacji o jego prawomocności. W sprawie prowadzonej elektronicznie należy więc:

1. zalogować się do Krajowego Rejestru Zadłużonych;
2. otworzyć właściwe postępowanie;
3. sprawdzić zakładkę z obwieszczeniami i dokumentami sądowymi;
4. odszukać postanowienie ustalające plan spłaty oraz późniejszą informację o jego prawomocności;
5. pobrać dokument i zanotować wskazaną w nim datę.

Nie należy utożsamiać daty publikacji informacji o prawomocności z datą, w której postanowienie rzeczywiście stało się prawomocne. Informacja może zostać zamieszczona później i wskazywać wcześniejszą datę prawomocności.

Wydruki orzeczeń i dokumentów pobranych z systemu teleinformatycznego mają moc urzędowo poświadczonych odpisów, jeżeli zawierają cechy pozwalające zweryfikować je z danymi w systemie.

Ile wynosi termin na zażalenie?

Zażalenie w postępowaniu upadłościowym wnosi się co do zasady w terminie jednego tygodnia. Początek tego terminu zależy jednak od sposobu wydania postanowienia oraz od tego, czy ustawa nakazuje jego doręczenie konkretnej osobie.

Nie wolno zatem przyjmować automatycznie, że siedem dni liczy się zawsze od daty widniejącej na pierwszej stronie postanowienia.

Postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym

Jeżeli postanowienie wydane na posiedzeniu niejawnym podlega obwieszczeniu, termin do wniesienia środka zaskarżenia biegnie od dnia obwieszczenia. Postanowienie o ustaleniu planu spłaty podlega takiemu obwieszczeniu.

Wyjątek dotyczy osób, którym ustawa nakazuje doręczyć postanowienie. Dla nich termin biegnie od dnia doręczenia. W konkretnej sprawie trzeba więc sprawdzić zarówno obwieszczenie, jak i sposób udostępnienia lub doręczenia dokumentu uczestnikowi.

Postanowienie ogłoszone na posiedzeniu jawnym

Jeżeli sąd ogłosił postanowienie na posiedzeniu jawnym, osoby zawiadomione o posiedzeniu mogą w terminie tygodnia od dnia posiedzenia złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie postanowienia wraz z uzasadnieniem.

Osoby niezawiadomione o posiedzeniu liczą termin od zamieszczenia postanowienia w systemie, a gdy podlega ono obwieszczeniu – od dnia obwieszczenia w KRZ. Termin do wniesienia zażalenia biegnie następnie od dnia doręczenia postanowienia wraz z uzasadnieniem.

Od kiedy należy płacić pierwszą ratę planu spłaty?

Decyduje dokładne brzmienie sentencji postanowienia. Sąd może wskazać przykładowo, że pierwsza rata jest płatna:

• do określonego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym postanowienie się uprawomocniło;
• w drugim miesiącu kalendarzowym po dacie prawomocności;
• po doręczeniu postanowienia ze stwierdzeniem prawomocności;
• w innym terminie precyzyjnie opisanym w sentencji.

Nie ma jednej uniwersalnej daty rozpoczęcia każdego planu spłaty. Najpierw trzeba ustalić datę prawomocności, a następnie zastosować sposób obliczenia terminu wskazany przez sąd.

Jeżeli postanowienie stało się prawomocne wcześniej niż zamieszczono informację o prawomocności, może powstać wątpliwość dotycząca pierwszych rat. W takiej sytuacji należy niezwłocznie wyjaśnić sprawę z sądem i – jeżeli termin już upłynął – możliwie szybko uregulować zaległość, zachowując potwierdzenia przelewów.

Co się dzieje, gdy upadły albo wierzyciel wniósł zażalenie?

Skutecznie wniesione zażalenie powoduje, że postanowienie w zaskarżonym zakresie nie jest jeszcze prawomocne. Z rozpoczęciem spłat należy wówczas poczekać na rozpoznanie środka zaskarżenia, chyba że treść konkretnego orzeczenia albo inna decyzja sądu wskazuje odmiennie.

Sąd drugiej instancji może zażalenie oddalić, zmienić zaskarżone postanowienie albo je uchylić. Po rozpoznaniu zażalenia postanowienie sądu drugiej instancji oraz informacja o prawomocności są obwieszczane.

Prawo upadłościowe przewiduje, że zażalenie powinno zostać rozpoznane w terminie 30 dni od przedstawienia akt sądowi drugiej instancji. Jest to termin instrukcyjny. W praktyce postępowanie może trwać dłużej.

Co z pieniędzmi zgromadzonymi przez syndyka?

Wydanie postanowienia o ustaleniu planu spłaty kończy postępowanie upadłościowe. Jeżeli jednak plan obejmuje podział funduszów masy zgromadzonych w postępowaniu, tę część planu wykonuje syndyk niezwłocznie po uprawomocnieniu się postanowienia.

Nie oznacza to, że upadły powinien samodzielnie doliczać środki masy do swoich miesięcznych rat. Należy rozróżnić podział funduszów wykonywany przez syndyka od osobistych wpłat wykonywanych przez upadłego zgodnie z harmonogramem.

Jak ustalić prawomocność w sprawie prowadzonej poza KRZ?

W starszych postępowaniach prowadzonych poza KRZ informacja może nie być dostępna w aktualnym systemie. Datę prawomocności można wtedy ustalić:

• w sekretariacie właściwego sądu upadłościowego;
• przez Portal Informacyjny Sądów Powszechnych, jeżeli sprawa jest tam udostępniona;
• składając wniosek o wydanie odpisu postanowienia ze stwierdzeniem prawomocności;
• przeglądając akta postępowania.

Wniosek o odpis ze stwierdzeniem prawomocności warto złożyć również wtedy, gdy w KRZ długo nie pojawia się informacja, a termin rozpoczęcia spłat zależy od daty prawomocności.

Najczęstsze błędy

• liczenie terminu od daty sporządzenia postanowienia zamiast od właściwego zdarzenia procesowego;
• rozpoczęcie spłat mimo nierozpoznanego zażalenia;
• oczekiwanie na osobny list z sądu, mimo że informacja została już obwieszczona w KRZ;
• uznanie daty publikacji informacji za datę prawomocności bez przeczytania jej treści;
• wykonywanie planu według projektu syndyka zamiast według prawomocnego postanowienia sądu;
• brak potwierdzeń przelewów i niewłaściwe opisywanie wpłat.

Najczęściej zadawane pytania

Czy trzeba płacić raty, gdy wierzyciel złożył zażalenie?

Co do zasady należy poczekać na prawomocność postanowienia. Skuteczne zażalenie oznacza, że plan może jeszcze zostać zmieniony lub uchylony. Zawsze trzeba jednak sprawdzić dokładną treść rozstrzygnięcia i komunikatów w KRZ.

Czy sąd musi opublikować informację o prawomocności?

Tak. Art. 491¹⁴ ust. 7 Prawa upadłościowego przewiduje obwieszczenie informacji o prawomocności postanowienia ustalającego plan spłaty.

Czy syndyk informuje o rozpoczęciu planu spłaty?

Nie należy zakładać, że syndyk prześle takie zawiadomienie. Obowiązek prawidłowego i terminowego wykonywania planu spoczywa na upadłym. Informacji trzeba szukać przede wszystkim w KRZ i w treści postanowienia.

Czy po ustaleniu planu nadal działa syndyk?

Wydanie postanowienia o ustaleniu planu kończy postępowanie upadłościowe. Syndyk może jednak wykonać przewidziany w planie podział funduszów masy po uprawomocnieniu się postanowienia. Miesięczne raty planu upadły wpłaca już wierzycielom zgodnie z orzeczeniem.

Co zrobić, jeśli informacja o prawomocności pojawiła się z opóźnieniem?

Trzeba ustalić datę wskazaną w informacji, obliczyć termin pierwszej raty zgodnie z sentencją i niezwłocznie wyjaśnić ewentualną zaległość. Wpłaty należy uzupełnić możliwie szybko oraz zachować dokumenty potwierdzające przyczynę opóźnienia.

Czy prawomocność oznacza, że długi zostały już umorzone?

Nie. Prawomocność postanowienia uruchamia wykonywanie ustalonego planu. Umorzenie pozostałych zobowiązań następuje zasadniczo dopiero po wykonaniu planu i wydaniu przez sąd postanowienia o stwierdzeniu jego wykonania oraz umorzeniu zobowiązań.

Co zrobić po potwierdzeniu prawomocności?

1. Pobierz postanowienie i informację o prawomocności.
2. Ustal termin pierwszej raty według sentencji.
3. Zweryfikuj numery rachunków wszystkich wierzycieli.
4. Ustaw stałe zlecenia z odpowiednim wyprzedzeniem.
5. Zachowuj potwierdzenia każdej wpłaty.
6. Pamiętaj o corocznym sprawozdaniu z wykonania planu.

Pomocne będą także artykuły: sprawozdanie z wykonania planu spłaty, wniosek o stwierdzenie wykonania planu spłaty oraz wcześniejsze wykonanie planu spłaty wierzycieli.

Podstawa prawna i źródła

• Prawo upadłościowe – w szczególności art. 221, art. 222, art. 224, art. 491¹⁴ ust. 7–8 i art. 491¹⁵ ust. 7.
• Krajowy Rejestr Zadłużonych.
• Portal Informacyjny Sądów Powszechnych.

Podsumowanie

Najbezpieczniej rozpocząć wykonywanie planu po uzyskaniu urzędowej informacji o prawomocności i obliczeniu terminu pierwszej raty dokładnie według sentencji. W sprawach prowadzonych w KRZ informacja o prawomocności powinna zostać obwieszczona. Jeżeli jej nie ma albo treść postanowienia budzi wątpliwości, należy zwrócić się do sądu o potwierdzenie daty, zamiast samodzielnie ją zakładać.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej odnoszącej się do konkretnej sprawy. Sposób obliczenia terminu zależy od treści orzeczenia oraz przebiegu danego postępowania.